Rynek

Stopień przeludnienia mieszkań w Polsce na tle standardów europejskich

Przeczytaj cały raport
Raport bezpłatny

Europejski standard mieszkaniowy określa wymaganą liczbę pokoi w mieszkaniu w zależności od składu gospodarstwa domowego. Mieszkania z mniejszą liczbą pomieszczeń (poniżej standardu mieszkaniowego) klasyfikowane są jako przeludnione.

W jakich warunkach mieszkają Polacy? Jak daleko nam do europejskich standardów mieszkaniowych? Czy na podstawie wskaźnika przeludnienia można oszacować niedobór mieszkań w Polsce?

 

Eurostat ocenia i porównuje warunki życia w państwach europejskich prezentując różne wskaźniki m.in. warunki mieszkaniowe opisywane są poprzez wskaźnik przeludnienia w mieszkaniach, który wskazuje odsetek osób tworzących gospodarstwo domowe żyjących w mieszkaniach o mniejszej liczbie pokoi niż zakłada europejski standard. Wskaźnik nie bierze pod uwagę ani powierzchni mieszkania czy pokoi ani też komfortu mieszkania wynikającego z jego wyposażenia, warunków cieplno-wilgotnościowych itd. 

 

Standard mieszkaniowy w Unii Europejskiej


Europejski standard zakłada, że mieszkanie lub dom powinno składać się z jednego pokoju wspólnego (może to być pokój dzienny, salon lub jadalnia), a ponadto:

  • jednego pokoju (sypialni) dla pary tworzącej gospodarstwo domowe,
  • jednego pokoju (sypialni) dla każdej samotnej osoby pełnoletniej,
  • jednego pokoju (sypialni) dla dwójki dzieci tej samej płci w wieku od 12 do 17 lat,
  • jednego pokoju (sypialni) dla osoby w wieku od 12 do 17 lat, jeśli nie została uwzględniona w powyżej,
  • jednego pokoju dla dwójki dzieci poniżej 12 roku życia.

 

Mieszkania niespełniające tego standardu uważane są za przeludnione. Popularne w Polsce kawalerki nawet, jeżeli takie mieszkanie jest zamieszkane przez jedną osobę jest uznane za przeludnione. Dopiero dwupokojowe mieszkanie zamieszkane przez singla lub parę spełnia europejski standard mieszkaniowy. Para z dwójką dzieci w zależności od ich wieku i płci powinna mieć do dyspozycji trzy lub cztery pokoje.

 

Wskaźnik przeludnienia mieszkań w Europie


W krajach Unii Europejskiej 15,3% osób  żyje w przeludnionych mieszkaniach – to średnia dla 28  państw w roku 2018.  Wskaźnik zbliżony do średniej europejskiej występuje w nielicznych krajach takich jak. Czechy i Szwecja. Najgorsza sytuacja mieszkaniowa ma miejsce w Rumuni gdzie 46,3% osób tworzących gospodarstwa domowe zajmuje mieszkania nie spełniające standardu europejskiego.  Przeludnienie powyżej 40% dotyka również Łotwy i Bułgarii. Na drugim biegunie są kraje z przeludnieniem na poziomie poniżej 5% tj. Cypr, Irlandia, Malta, Holandia, Hiszpania i Wielka Brytania. Jak widać zróżnicowanie jest ogromne a linia podziału przebiega często pomiędzy starymi a nowymi członkami UE.

 

Wskaźnik przeludnienia mieszkań w krajach Unii Europejskiej w 2018r.

                                    Wskaźnik przeludnienia w krajach Unii Europejskiej w 2018r.

 

Na przestrzeni 10 lat między 2008 i 2018r. poziom przeludnienia zmienił się diametralnie w takich krajach jak: Estonia z 41,7% w 2008r. do 12,6% w 2018r. czyli o 29,1 punkty procentowe, a na Węgrzech z 48,3% do 20,1% (zmiana o 28,2 pp). W Polsce sytuacja również uległa poprawie, ale zmiana nie jest tak znacząca. W 2008r. przeludnienie mieszkań w Polsce wynosiło 50,8% i spadło o 11,6 pp w ciągu 10 lat. Są też kraje gdzie w tym czasie warunki mieszkaniowe pogorszyły się o ponad dwa punkty procentowe, dotyczy to Szwecji, Włoch, Grecji i Holandii  – wzrost wskaźnika wyniósł odpowiednio 5,1, 3,5, 2,5, 2,4 pp.

 

 

Zmiana wskaźnika przeludnienia mieszkań w Europie w latach 2008 -2018

                                   Zmiana wskaźnika przeludnienia w latach 2008 -2018

 

 

Kogo dotyka problem przeludnienia mieszkań w Polsce?

 

Na przestrzeni 14 lat, między rokiem 2005 a 2018 wskaźnik przeludnienia mieszkań w Polsce spadł z poziomu 54,1% do 39,2%. Oznacza to, że w 2018r. blisko 40% osób w Polsce mieszkało w domach i mieszkaniach niespełniających europejskiego standardu co do liczby pokoi na osobę. 

Najbardziej problem ten dotyczy rodzin wynajmujących mieszkania po cenach rynkowych, aż 64,8% najemców mieszkało w przeludnionych mieszkaniach. Najemcy mieszkań z obniżonym czynszem – 63,9% mieszka poniżej standardu. Problem przeludnienia jest mniejszy wśród właścicieli mieszkań i domów. Dotyczy 35,9% właścicieli nieruchomości nie obciążonych hipoteką i tylko 26,2% właścicieli z hipoteką lub kredytem mieszkaniowym.  

 

Od roku 2008 poprawie uległy warunki mieszkaniowe właścicieli nieruchomości nie obciążonych hipoteką (o 9,3 pp ). Właścicieli mieszkań z kredytem hipotecznym lub mieszkaniowym w zbyt małych mieszkaniach również jest mniej, w ciągu 10 lat spadek wynosi o 5,9 pp. Co potwierdza obserwowaną od kilku lat tendencję zakupu mniejszych mieszkań, a le za to z większą liczbą pokoi.

 

Nie ma zasadniczych różnic w przeludnieniu w zależności od lokalizacji nieruchomości mieszkaniowej. Najmniejsze przeludnienie występuje w mniejszych miastach i na przedmieściach (36,0%).   W niemal równym stopniu warunki mieszkaniowe ulegają poprawie w każdej lokalizacji ok. 10 - 11 pp w ciągu 10 lat.

 

Rodziny z trójką i większą liczbą osób dorosłych w 35,9% mieszkają w przeludnionych mieszkaniach, te z dwójką dorosłych tylko w 14,6%. Jedna czwarta osób mieszkających samotnie ma do dyspozycji mniej pokoi niż zakłada europejski standard mieszkaniowy. W ciągu dziesięciu lat najbardziej poprawiła się sytuacja mieszkaniowa najliczniejszych gospodarstw domowych z co najmniej 3 osób dorosłych o 11,3 pp. ponieważ w 2008r. niemal połowa takich gospodarstw mieszkała w przeludnionych mieszkaniach.

 

Wskaźnik przeludnienia mieszkań w Polsce w latach 2005 - 2018

Wskaźnik przeludnienia w Polsce w latach 2005 - 2018

 

 

Wskaźnik przeludnienia mieszkań w Polsce w 2018r. w wybranych kategoriach

Wskaźnik przeludnienia w Polsce w 2018r. w wybranych kategoriach

 

 

Zmiana wskaźnika przeludnienia mieszkań w Polsce w ciągu 10 lat (2008-2018)

Zmiana wskaźnika przeludnienia w Polsce w ciągu 10 lat (2008-2018)

 

 

Wskaźnik przeludnienia a niedobór mieszkań w Polsce

 

Niewątpliwie z danych Eurostatu wynika, że warunki mieszkaniowe w Polsce odbiegają na niekorzyść dla nas od standardów europejskich, a to świadczy o niedoborze mieszkań.
W ciągu ostatnich 10 lat warunki mieszkaniowe w Polsce uległy poprawie o 11,6 pp. To istotna poprawa, która oznacza że blisko 12% osób żyje w lepszych warunkach. W tym samym czasie niektóre kraje potrafiły diametralnie odmienić swoją sytuację jak np. Węgry z poziomu 48,3% przejść do 20,1%.
Należy dodać, że tzw. europejski standard mieszkaniowy nie został osiągnięty w żadnym państwie. Nawet w tak bogatych krajach jak Niemcy, Francja czy Wielka Brytania wskaźnik przeludnienia kształtuje się na poziomie kilku procent gospodarstw domowych.

Aby oszacować niedobór mieszkań w Polsce należałoby przyjąć akceptowany poziom przeludnienia (poziom 0 jest utopią), uwzględnić demografię, lokalizację zasobów mieszkaniowych.

 


źródło: opracowanie własne na podstawie danych Eurostat

Polecane WARTO PRZECZYTAĆ
ikona polecane Komentarze i publikacje
Technologia wznoszenia budynków mieszkalnych

W jakie technologii realizowane są w naszym kraju budynki mieszkalne? Czy tradycyjna technologia murowa wciąż jest najpopularniejsza? Ile budynków mieszkalnych realizowanych jest w wielkiej płycie czy też technologii monolitycznej?

Ceny mieszkań - raporty

Na naszym portalu publikujemy informacje na temat cen mieszkań. Raporty są aktualizowane w cyklu kwartalnym bądź rocznym. Znajdziecie tam Państwo informacje opracowane na podstawie wiarygodnych źródeł ( GUS, NBP, Eurostat ).

POLSKA w EUROPIE

Jak na tle Europy prezentuje się Polska pod względem warunków mieszkaniowych, społecznych i gospodarczych? Czy nasze warunki mieszkaniowe odbiegają od europejskich standardów, a jeżeli tak to jak dalece?