Rynek

Problemy mieszkaniowe. Co nam przeszkadza w środowisku, w którym żyjemy?

Przeczytaj cały raport
Raport bezpłatny

Hałas, zanieczyszczenie środowiska, niedoświetlone mieszkania, przeciekający dach, wilgoć w mieszkaniu, brak podstawowych urządzeń sanitarnych - co najbardziej dokucza Europejczykom? Czy warunki mieszkaniowe rodzin z dziećmi są lepsze niż w rodzinach bez dzieci na utrzymaniu, czy odwrotnie?

Eurostat publikuje informacje na temat europejskiego rynku mieszkaniowego, oceny warunków mieszkaniowych, problemów zgłaszanych przez mieszkańców zarówno odnośnie samej nieruchomości mieszkaniowej jak i otoczenia, w jakim żyją.

 

Na jakie problemy mieszkaniowe narzekają Europejczycy?

 

Co bardziej przeszkadza Europejczykom: hałas, zanieczyszczenie środowiska, brak światła dziennego czy inne niedostatki mieszkania?

Co bardziej przeszkadza Europejczykom: hałas, zanieczyszczenie środowiska, brak światła dziennego czy inne niedostatki mieszkania?

W środowisku, w którym żyjemy biorąc pod uwagę nieruchomość mieszkaniową i najbliższe otoczenie, najbardziej Europejczykom przeszkadza hałas.
Skarży się na niego 17,9% mieszkańców Unii Europejskiej, nieco mniej - 14,0%  narzeka na zanieczyszczenie środowiska, 5,4% uważa że mieszka w, których żyją są zbyt ciemne, a 4,8% jest dotknięte sporą deprywacją mieszkania.

Polakom również najbardziej dokucza hałas, skarży się na niego 13% mieszkańców naszego kraju, na zanieczyszczenie środowiska 11,4%, problemy z deprywacją mieszkania zgłasza 9,4%, a najmniej narzekamy na niedoświetlone mieszkania - 4,3%.

Najbardziej na hałas narzekają Maltańczycy i Niemcy – zainteresowanych odsyłam do odrębnego raportu na temat problemów z hałasem ulicznym i sąsiedzkim.

 

Jeszcze bardziej niż na hałas Maltańczycy skarżą się na zanieczyszczenie środowiska, ale Malta obok Litwy, Słowenii, Łotwy i Bułgarii jest wyjątkiem w przewadze zgłaszanych problemów z zanieczyszczeniem środowiska nad problemami z hałasem.  Zanieczyszczenie środowiska jako wskaźnik jakości warunków mieszkaniowych został omówiony w oddzielnym raporcie.

 

Poniżej przedstawiony zostanie problem deprywacji mieszkaniowej.

 

Wskaźnik deprywacji mieszkaniowej

 

Wskaźnik deprywacji mieszkaniowej określa odsetek mieszkań niepełnowartościowych, zaliczane są tu mieszkania w których brakuje podstawowych urządzeń sanitarnych typu wanna lub prysznic, spłukiwana toaleta, wilgoć w mieszkaniu z powodu przeciekającego dachu, zawilgoconych ścian, fundamentów, okien oraz mieszkania w niewystarczającym stopniu doświetlone.

Te czynnik wpływają na ogólny wskaźnik deprywacji mieszkania, który nie oddaje skali problemów w zakresie poszczególnych niedomagań nieruchomości mieszkaniowej.

 

Ogólny wskaźnik deprywacji mieszkań dla krajów Unii Europejskiej wynosi 4,8%, najwyższy jest w Rumunii 19,8%, najniższy w Finlandii 0,7%.
W Polsce wskaźnik ten wynosił w 2016r. 9,4%.

To wskaźnik uśredniony. Inaczej problem deprywacji wygląda, jeżeli spojrzymy na poszczególne czynniki wchodzące w jego skład.

 

Na przeciekający dach i ogólnie wilgoć w mieszkaniu narzeka 15,4% Europejczyków, na zbyt ciemne mieszkania 5,4%, na brak łazienki bądź prysznica 2,2%, a na brak spłukiwanej toalety 2,3%. 

Patrząc na te dane widzimy, że problem z wilgocią w mieszkaniu występuje częściej niż problem z zanieczyszczeniem środowiska.

 

W Polsce problem z przeciekającym dachem i wilgocią w mieszkaniu zgłasza 11,6%, brak łazienki bądź prysznica 2,9%, brak spłukiwanej toalety 2,4%, a zbyt ciemne mieszkania 4,3%.

 

Najwięcej nieruchomości mieszkaniowych z przeciekającym dachem i wilgocią w mieszkaniu w 2016r. było w Portugalii 30,5%,  na Cyprze 27,1%, na Węgrzech 26,7%, w Słowenii 23,8%, na Łotwie 21,9%. Najmniej takich nieruchomości było w Finlandii 4,7%, Norwegii 5,9%, Słowacji 6,2%, Szwecji 7,4%.

 

W Rumunii w 2016r. - 30,5% mieszkań było pozbawione łazienki lub prysznica, to najwyższy odsetek w Europie. Następna w kolejności jest Łotwa gdzie w 14,2% mieszkań brakuje wanny lub prysznica, na Litwie 13%, w Bułgarii 11,2%.

W Szwajcarii i Niemczech nie ma mieszkań bez prysznica lub wanny. Znikomy odsetek mieszkań, między 0,1% a 0,3%,  niewyposażonych w wannę bądź prysznic występuje w Szwecji, na Malcie, w Holandii, w Austrii, w Czechach, w Irlandii, w Hiszpanii.

 

W Szwajcarii, w Szwecji, na Malcie i w Norwegii nikt nie zgłosił braku spłukiwanej toalety. Między 0,1 a 0,3% nieruchomości mieszkaniowych w Niemczech, w Holandii, w Irlandii, w Hiszpanii i Słowenii było pozbawione spłukiwanej toalety.

Na drugim krańcu jest Rumunia gdzie 32,6% mieszkań nie miało takiej toalety. Wysoki wskaźnik występuje jeszcze w Bułgarii 18,5%, na Litwie 13,7% i Łotwie 12,9%.

 

Brak podstawowych urządzeń sanitarnych w Rumunii był bardziej dotkliwy i występował częściej niż problemy z przeciekającym dachem i wilgocią w mieszkaniu. To wyjątek w skali Europy.  

Jeszcze tylko w Bułgarii brak toalety występował częściej niż inne problemy z deprywacja mieszkania.

                                             

Wskaźnik deprywacji mieszkań w Europie Odsetek osób w Europie żyjących w niepełnowartościowych mieszkaniach
Wskaźnik deprywacji mieszkań w Europie

Odsetek osób w Europie żyjących w niepełnowartościowych mieszkaniach

                                                                                                                             

 

Czy warunki mieszkaniowe rodzin z dziećmi są lepsze niż rodzin bez dzieci?

 

Średnia dla 28 krajów Unii Europejskiej nie wskazuje na większe różnice pomiędzy warunkami mieszkaniowymi rodzin z dziećmi a rodzin bez dzieci na utrzymaniu. Różnice takie występują na poziomie poszczególnych państw.

 

Przeciekający dach i wilgoć w mieszkaniu

Więcej problemów z przeciekającym dachem i wilgocią w mieszkaniu zgłaszają rodziny bez dzieci, dotyczy to większości państw z wyjątkiem Niemiec, Holandii, Szwecji, Norwegii, Francji, Czech i Danii gdzie to rodziny z dziećmi w 2016r. zgłosiły więcej takich problemów. Różnice były niewielkie, tylko w Niemczech przekroczyły 7 pp. a problem z przeciekającym dachem i wilgocią dotyczył 15,3% osób żyjących w rodzinach z dziećmi i 8% rodzin bez dzieci. Jeszcze większa różnica 10 pp. wystąpiła w Luksemburgu, z tym że sytuacja była odwrotna problem zgłosiło 31% rodzin bez dzieci i 21% rodzin z dziećmi.

 

Brak łazienki z wanną lub prysznicem

 Brak wanny lub prysznica zgłasza ok. 2% mieszkańców UE bez względu na to czy rodzina ma na utrzymaniu dzieci czy też nie.  Zróżnicowanie rodzin w zależności od tego czy w rodzinie są dzieci największe jest w Estonii, gdzie 10,5% osób w rodzinach bez dzieci nie ma dostępu w mieszkaniu do wanny lub prysznica i o 6 pp. mniej rodzin z dziećmi (4.5%). Na Łotwie różnica jest mniejsza i wynosi 4,3 pp.  W Bułgarii to rodziny z dziećmi częściej zgłaszają brak wanny lub prysznica (13,5%) i 8,9% rodzin bez dzieci.  

W Polsce 4,2% osób żyjących w gospodarstwach domowych bez dzieci nie ma w mieszkaniu wanny lub prysznica i 1,9% rodzin z dziećmi.

 

Brak spłukiwanej toalety

Rodziny w Europie częściej zgłaszają brak wanny lub prysznica niż spłukiwanej toalety, sytuacja odwrotna jest w Bułgarii, Rumunii, Belgii, Słowacji, na Litwie, w Austrii, na Węgrzech, w Niemczech i Czechach.  W większości przypadków różnica jest w granicach 1%, jedynie w Bułgarii 7% rodzin więcej zgłasza barak toalety niż wanny lub prysznica.

 

Odsetek osób żyjących w mieszkaniach z przeciekającym dachem lub wilgocią w mieszkaniu

Odsetek osób żyjących w mieszkaniach bez łazienki lub prysznica

Odsetek osób żyjących w mieszkaniach bez spłukiwanej toalety

Odsetek osób żyjących w mieszkaniach z przeciekającym dachem lub wilgocią w mieszkaniu Odsetek osób żyjących w mieszkaniach bez łazienki lub prysznica Odsetek osób żyjących w mieszkaniach bez spłukiwanej toalety

 

 

Deprywacja mieszkań w zależności od ich lokalizacji i statusu własnościowego

 

Niezależnie od rodzaju zgłaszanych problemów mieszkaniowych najczęściej dotykają one mieszkańców wsi, w następnej kolejności dużych miast, a najmniej mieszkańców małych miast i przedmieść.

 

W Rumunii aż 30,9% mieszkańców wsi ma problem z deprywacją mieszkań, 13,5% mieszkańców miasteczek i przedmieść dużych miast oraz 8,4% mieszkańców dużych miast.

Więcej niż w Rumunii mieszkańców małych miast i przedmieść zgłaszających deprywację mieszkań jest na Węgrzech 14,6%. Na Węgrzech  także jest najwięcej osób w miastach z deprywacją mieszkaniową 14,7%.

 

Nieruchomości mieszkaniowe bez obciążenia hipotecznego bądź kredytem mieszkaniowym są dotknięte deprywacją w największym stopniu w Rumunii (19,3%), na Węgrzech (14,3%) i na Łotwie (11,7%). W Polsce wskaźnik wynosi 7,2%.  

Nieruchomości z obciążeniem hipotecznym też dotyka deprywacja na Węgrzech (17,2%) i w Bułgarii (14,2%).  W Polsce 2,8%.

 

Jeszcze bardziej problem deprywacji jest widoczny w przypadku mieszkań wynajmowanych w cenach rynkowych w Rumunii (46%), na Łotwie (25,8%), Węgrzech (23,7%).

Problem deprywacji mieszkaniowej dotyka osoby mieszkające w wynajmowanych mieszkaniach po cenach obniżonych w stopniu jeszcze wyższym: na Węgrzech (33,1%), Łotwie (31,7%), w Rumunii (30,5%), na Litwie (25,2%), Słowacji (22,2%), Bułgarii (21,8%).

 

Wynajmowane przez Polaków mieszkania daleko odbiegają od standardów unijnych, 19,5% osób wynajmujących mieszkania po cenach rynkowych zgłasza problemy z deprywacją i 25,4% osób wynajmujących mieszkania po obniżonych cenach.

 

Najwięcej nieruchomości mieszkaniowych w Europie dotkniętych jest jednym problemem - od 6% (Słowacja) do 29,6% (Portugalia), dwoma problemami – od 0,7% (Finlandia) do 20,9% (Rumunia), trzy problemy -  od 0 w 10 krajach do 7,1% w Rumunii, oraz cztery problemy – w 17 krajach nie ma takich zgłoszeń a najwięcej jest ich ponownie w Rumunii 2,7%.

 

 

Zgłaszane problemy z deprywacją mieszkań w zależności od lokalizacji zamieszkania  Deprywacja mieszkań w zależności od statusu własnościowego Liczba problemów zgłaszanych w zamieszkanych nieruchomościach
Zgłaszane problemy z deprywacją mieszkań w zależności od lokalizacji zamieszkania Deprywacja mieszkań w zależności od statusu własnościowego Liczba problemów zgłaszanych w zamieszkanych nieruchomościach

 

 

Jakość warunków mieszkaniowych w Polsce poprawia się

 

Analiza czynników deprywacji mieszkaniowej w latach 2005 -2016 wskazuje na wyraźną poprawę, spada odsetek osób egzystujących w niepełnowartościowych mieszkaniach.

W 2005 roku 43,9% osób zgłaszało problemy wynikające z przeciekającego dachu lub wilgoci w mieszkaniu. Odsetek ten spadał systematycznie do roku 2014 do poziomu 9,2%, w kolejnych dwóch latach wzrósł do prawie 12%.

Brak wanny lub prysznica dotykał w 2005r. 8,4% Polaków, w 2016r. było ich 2,9%.

Brak spłukiwanej toalety zgłaszało w 2005r. 7,8% Polaków, w ciągu kilkunastu lat spadł do poziomu 2,4% w 2016r.  Braki w podstawowych urządzeniach sanitarnych uległy w Polsce poprawie niemal w identycznym stopniu 5,5 i 5,4 pp.

 

 

Odsetek osób żyjących w mieszkaniach z przeciekającym dachem lub wilgocią w Polsce

Odsetek osób żyjących w mieszkaniach z przeciekającym dachem lub wilgocią w Polsce

 

Odsetek osób żyjących w mieszkaniach bez wanny lub prysznica w Polsce

Odsetek osób żyjących w mieszkaniach bez wanny lub prysznica w Polsce

 

Odsetek osób żyjących w mieszkaniach bez spłukiwanej toalety w Polsce

Odsetek osób żyjących w mieszkaniach bez spłukiwanej toalety w Polsce

 

 

Zbyt ciemne mieszkania

 

Problem niedoświetlonego mieszkania zgłasza średnio 5,4% mieszkańców Unii Europejskiej, 4,3% Polaków, 9,8% Węgrów i jest to najwyższy odsetek w Europie. Najmniej na zbyt ciemne mieszkania narzekają Słowacy i Norwegowie 2,7%.  

 

Osoby poniżej 65 roku życia narzekają częściej na zbyt ciemne mieszkania, średnio w EU zgłasza ten problem 7,9% spośród nich i 5,2% osób powyżej 65 lat. W czterech krajach: Luksemburgu, Portugalii, Rumunii i na Cyprze osoby powyżej 65 lat mają częściej problemy ze zbyt ciemnymi mieszkaniami niż osoby młodsze.

 

Odsetek osób poniżej 65 lat narzekających na zbyt ciemne mieszkania kształtuje się w przedziale od 3,6% (Rumunia) do 13,5% (Węgry), dla osób powyżej 65 lat przedział ten wynosi od 2,8% (Norwegia) do 12,6% (Portugalia).

 

Oprócz nielicznych wyjątków nie ma większych różnic w ocenie nasłonecznienia mieszkania przez rodziny z dziećmi i rodziny bez dzieci na utrzymaniu. Przedział, w jakim kształtuje się odsetek osób zgłaszających problemy z nasłonecznieniem mieszkania dla rodzin z dziećmi wynosi od 2,5% (Norwegia) do 10% (Węgry), dla rodzin bez dzieci od 2,8% (Słowacja) do 9,6% (Węgry).

 

 

Odsetek osób narzekających na zbyt ciemne mieszkanie

Zbyt ciemnym mieszkaniem w zależności od wieku mieszkańca

Zbyt ciemne mieszkanie dla rodzin z dziećmi i rodzin bez dzieci

Zbyt ciemnym mieszkaniem w zależności od wieku mieszkańca Zbyt ciemne mieszkanie dla rodzin z dziećmi i rodzin bez dzieci

 

 

Problem niedostatecznego nasłonecznienia mieszkań w latach 2005-2016

 

Wykres poniżej pokazuje jak zmieniało się postrzeganie problemu niedostatecznego nasłonecznienia mieszkań w czasie, w wybranych krajach: na Węgrzech gdzie ten problem jest największy, w Norwegii gdzie najmniej mieszkańców narzeka na niedoświetlenie mieszkań i w Polsce.

Wyraźnie widać trend spadkowy w Polsce, coraz mniejszy odsetek osób narzeka na zbyt ciemne mieszkania. W 2005r. takich osób było 10,7%, więcej niż na Węgrzech, chociaż w tym czasie to nie na Węgrzech a w Portugalii najwięcej osób narzekało na zbyt ciemne mieszkania (17,3%).  W następnych latach odsetek narzekających systematycznie spadał do 4,3% w roku 2016.

Tak wyraźnego trendu nie widać ani na Węgrzech ani w Norwegii. Na Węgrzech po kilkuletnim spadku ponownie odsetek mieszkańców postrzegających swoje mieszkania, jako niedoświetlone rośnie. Niewielu Norwegów narzeka na zbyt ciemne mieszkania, między 3 a 4%.  

 

Problem zbyt ciemnych mieszkań zgłaszany przez mieszkańców wybranych krajów w latach 2005-2016

 

Problem zbyt ciemnych mieszkań zgłaszany przez mieszkańców wybranych krajów w latach 2005-2016

 


źródło: opracowanie własne na podstawie danych Eurostat

Polecane WARTO PRZECZYTAĆ
ikona polecane Komentarze i publikacje
CENY MIESZKAŃ w POLSCE

Warto śledzić zmiany poziomu cen mieszkań, bo pokazują sytuację na rynku mieszkaniowym. Pamiętamy gwałtowny wzrost cen mieszkań w roku 2007 a następnie ich spadek. Na niektórych rynkach ceny mieszkań dopiero w 2019r. osiągnęły ten poziom i to w cenach nominalnych bez uwzględnienia inflacji czy wzrostu wynagrodzeń.

POLSKA w EUROPIE

Jak na tle Europy prezentuje się Polska pod względem warunków mieszkaniowych, społecznych i gospodarczych? Czy nasze warunki mieszkaniowe odbiegają od europejskich standardów, a jeżeli tak to jak dalece?