Rynek

Powrót wielkiej płyty w budownictwie mieszkaniowym

Przeczytaj cały raport
Raport bezpłatny

Coraz więcej mieszkań budowanych jest w tzw. „wielkiej płycie” tak wynika z danych statystycznych. Gdzie budowane są takie mieszkania, czy technologia wielkopłytowa jest popularna w wybranym regionie Polski, czy też w całym kraju? Czy wielka płyta skraca cykl realizacji inwestycji mieszkaniowej?

 

Budynki w różnych technologiach wielkopłytowych były powszechnie realizowane w Polsce od lat 60-tych do 90-tych. W tym czasie powstało ok. 60 tys. budynków mieszkalnych, w których znajduje się ok. 2,5 mln. mieszkań tj. ok. 20% zasobów mieszkaniowych w naszym kraju.

Główny Urząd Statystyczny podając informacje o technologii, w jakiej zostały zrealizowane budynki mieszkalne oddane do użytkowania wyodrębnia m.in. technologię wielkopłytową i technologię wielkoblokową. Poniżej definicje tych technologii, które można znaleźć na stronach GUS.

 

Technologia wielkopłytowa
Metoda wznoszenia budynku mieszkalnego o ścianowej konstrukcji nośnej przegród pionowych, montowanych na miejscu budowy z wielkowymiarowych (wielkoblokowych) elementów prefabrykowanych betonowych lub żelbetowych. Wymiary elementów ściennych odpowiadają wysokości całej kondygnacji i mają szerokość 2,40 m i więcej.

Technologia wielkoblokowa
Metoda wznoszenia budynku mieszkalnego o ścianowej konstrukcji nośnej przegród pionowych montowanych na miejscu budowy z prefabrykowanych betonowych i żelbetowych płyt lub bloków o wysokości całej kondygnacji i o szerokości mniejszej niż 2,40 m.
 

Zasadniczo obydwie technologię różnią się szerokością elementów prefabrykowanych, a kryterium zakwalifikowania budynku do danej technologii w przypadku zastosowania podczas budowy prefabrykatów o różnej szerokości zarówno mniejszej jak i większej od 2,40 m, jest przewarzający typ zastosowanych elementów w danym budynku.

Analizując temat tzw. wielkiej płyty bierzemy pod uwagę dane statystyczne odnośnie budynków zrealizowanych zarówno w technologii wielkopłytowej jak i wielkoblokowej.

 

 

Co dwudzieste mieszkanie w wielkiej płycie

 

Większość „Fabryk domów” – firm, które produkowały elementy wielkopłytowe upadły lub zostały zlikwidowane na początku transformacji w latach 90-tych.

Jeszcze w roku 1996 zostało oddane do użytku 264 budynki mieszkalne w wielkiej płycie, z 8 139 mieszkaniami. W roku 2000 było ich już ponad połowę mniej, 104 budynki mieszkalne z 4559 mieszkaniami. W latach następnych liczba budynków w wielkiej płycie systematycznie spadała do roku 2007, po czym widoczny jest niewielki wzrost w latach 2008 -2010, który można chyba przypisać trudnościom z dostępnością tradycyjnych materiałów budowlanych i rosnącymi cenami ich nabycia. W roku 2013 nie wybudowano ani jednego budynku w wielkiej płycie. Zdecydowane ożywienie widoczne jest w roku 2018, kiedy oddano do użytku 157 budynki z 4683 mieszkaniami. W ubiegłym 2019r. liczba budynków w wielkiej płycie niemal się podwoiła – 275 budynków – a liczba mieszkań w tych budynkach była ponad dwukrotnie większa niż rok wcześniej – 10791 mieszkań . Oznacza to, że w technologii wielkopłytowej i wielkoblokowej wybudowano 5,3% wszystkich nowo powstałych mieszkań, czyli co 20 mieszkanie powstało w wielkiej płycie.

 

Liczba budynków mieszkalnych zrealizowanych w technologii wielkopłytowej i wielkoblokowej w latach 1996 - 2019

Liczba budynków mieszkalnych zrealizowanych w technologii wielkiej płyty w latach 1996 - 2019

 

Liczba mieszkań oddanych do użytku w technologii wielkopłytowej i wielkoblokowej w latach 1996 -2019

Liczba mieszkań oddanych do użytku w technologii wielkiej płyty w latach 1996 -2019

 

 

Gdzie powstają nowe budynki mieszkaniowe w wielkiej płycie?

 

W ostatnich dwóch latach budynki mieszkaniowe w technologii wielkopłytowej i wielkoblokowej realizowane były w każdym województwie z różnym nasileniem. Pomimo mniejszej liczby budynków w wielkiej płycie oddanych do użytku w 2018r. to przynajmniej jeden taki budynek powstał w każdym województwie. W roku 2019r. ich liczba wzrosła, ale w trzech województwach (małopolskim, podkarpackim i lubuskim) nie wykazano ani jednego budynku wielkopłytowego. Budynki wielkopłytowe powstają nie tylko w dużych aglomeracjach, ale też w mniejszych miastach.

W zdecydowanej większości budynki w technologii wielkiej płyty to budynki wielorodzinne, chociaż w 2019r. oddano do użytku budynek jednorodzinny w województwie świętokrzyskim zbudowany w technologii wielkopłytowej.

Na 274 budynki wielorodzinne oddane w 2019r. w technologii wielkiej płyty:

  • 249 to budynki zrealizowane przez deweloperów w systemie na sprzedaż i wynajem, w tym 9 na wynajem;
  • 6 budynków zrealizowały spółdzielnie;
  • 7 budynków komunalnych;
  • 11 budynków społeczno-czynszowych;
  • 1 budynek zakładowy.

 

Liczba budynków zrealizowanych w technologii wielkiej płyty w województwach

Ile budynków powstało w technologii wielkiej płyty w województwach?

 

 

Szybkość budowy mieszkań w wielkiej płycie

 

Jednym z argumentów za budownictwem wielkopłytowym jest dość powszechnie powtarzany argument o skróceniu czasu budowy, a co za tym idzie kosztów budowy. Nie jesteśmy w stanie przeanalizować kosztów budowy, ale informacje statystyczne na temat czasu bodowy są dostępne.

Przeciętny czas trwania budowy budynku wielorodzinnego oddanego do użytku w roku 2019 wynosił 23,3 miesiąca. Budowa w technologii wielkopłytowej trwała 23,6 miesiąca, a w technologii wielkoblokowej 24,1 miesiąca. Z czego wynika, że czas realizacji budynku w technologii wielkiej płyty był nawet dłuższy. W roku 2018 budynki wielorodzinne były wybudowane przeciętnie w 22,2 miesiąca, w tym roku budowy w wielkiej płycie trwały krócej, ale różnica to, co najwyżej niecałe 1,5 miesiąca.

Im mniejsza próba statystyczna (mniej budynków) tym wskaźnik przeciętnego czasu trwania budowy może być obciążony większym błędem, trudno uznać za miarodajne dane z lat, w których udział budownictwa wielkopłytowego był minimalny.

Wynika z tego, że czas budowy realizowanej w technologii wielkiej płyty nie jest argumentem wyróżniającym tę technologię. Można zaryzykować stwierdzenie, że powrót do łask wielkiej płyty wynika z niedoboru, w latach ostatnich siły roboczej, a w latach 2008-2010 niedoborem materiałów budowlanych.

 

Przeciętny czas trwania budowy w miesiącach budynków mieszkalnych w wielkiej płycie

Przeciętny czas budowy budynków mieszkalnych w wielkiej płycie w miesiącach

Budynki realizowane w technologii wielkopłytowej nie odbiegają też od technologii tradycyjnej pod względem powierzchni użytkowej budowanych mieszkań. Przeciętna powierzchnia użytkowa mieszkania oddanego do użytkowania w roku 2019 w budynkach wielorodzinnych wynosiła 54,9 m2, a mieszkania zrealizowane w technologii wielkopłytowej miały powierzchnię 54,8 m2, a te wybudowane w technologii wielkoblokowej 55,7 m2.

 

Przeciętna powierzchnia użytkowa mieszkań zrealizowanych w technologii wielkopłytowej i wielkoblokowej

Przeciętna powierzchnia użytkowa mieszkań zrealizowanych w technologii wielkopłytowej

 


Zródło: Opracowanie własne na podstawie danych GUS

Polecane WARTO PRZECZYTAĆ
ikona polecane Komentarze i publikacje
Ceny mieszkań - raporty

Na naszym portalu publikujemy informacje na temat cen mieszkań. Raporty są aktualizowane w cyklu kwartalnym bądź rocznym. Znajdziecie tam Państwo informacje opracowane na podstawie wiarygodnych źródeł ( GUS, NBP, Eurostat ).

POLSKA w EUROPIE

Jak na tle Europy prezentuje się Polska pod względem warunków mieszkaniowych, społecznych i gospodarczych? Czy nasze warunki mieszkaniowe odbiegają od europejskich standardów, a jeżeli tak to jak dalece?