Kredyty mieszkaniowe Polaków

Raport bezpłatny
Opublikowano: wrz 2018

Ilu Polaków jest obciążonych kredytem hipotecznym? Jak wygląda zadłużenie hipoteczne w pozostałych krajach Europy? Statystyka kredytów mieszkaniowych: ich wysokość, czasookres spłaty, waluta w której bierzemy kredyty, jaki procent nieruchomości mieszkaniowej finansujemy kredytem.

 

 

Co 10 Polak, a dokładniej 11,6 %  czyli ok. 4 mln. Polaków mieszka w domach i mieszkaniach obciążonych hipoteką lub kredytem mieszkaniowym - to dane Eurostatu odnośnie 2016r.

To znacznie poniżej średniej unijnej, która jest ponad dwukrotnie wyższa i wynosi 26,5%.
W strefie euro 27,7% jej mieszkańców żyje w obciążonych hipoteką nieruchomościach.

Według danych Eurostatu w 2016r. najwięcej nieruchomości mieszkaniowych obciążonych hipoteką było w Norwegii, gdzie 62,3% mieszkańców żyje w takich mieszkaniach, 61,0% Holendrów, ponad połowa Szwedów (54,8%),

Mniej niż w Polsce nieruchomości mieszkaniowych obciążonych hipoteką było na Słowacji (11,3%), Słowenii (10,6%), Litwie (10,6%), Łotwie (9,8%), Chorwacji (5,8%), Bułgarii (2,6%), a najmniej, bo tylko 0,9% Rumunów mieszka w takich mieszkaniach.

 

 

 

Europejczycy mieszkający w własnych nieruchomościach mieszkaniowych obciążonych hipoteką lub kredytem mieszkaniowym

Europejczycy w mieszkaniach obciążonych hipoteką lub kredytem mieszkaniowym

 

 

Obciążenie hipoteczne Polaków rośnie

 

Populacja Europejczyków z obciążeniem hipotecznym zmniejszyła się pomiędzy rokiem 2010 a 2016 o 1,1 p.p.

W tym czasie w Polsce obciążenie nieruchomości mieszkaniowych hipoteką zwiększyło się. W 2010r. 6,8% Polaków miało kredyt hipoteczny lub mieszkaniowy, a w 2016r. o 4,8 p.p więcej to najwyższy wzrost wśród byłych krajów bloku wschodniego. Wzrost obciążenia hipotecznego jest charakterystyczny dla tej grupy państw, wyjątkiem są Węgry i Chorwacja, gdzie obciążenie hipoteczne spadło odpowiednio o 7,6 p.p. i 0,1 p.p.

 

Wysoki wzrost obciążenia hipotecznego w Europie powyżej Polskiego miał miejsce na Cyprze (5,9 p.p. ) – w 2016r. 20,4% Cypryjczyków żyło w obciążonych hipoteką mieszkaniach.

Największy spadek zadłużenia hipotecznego zanotowali Szwedzi (9,6 p.p.), chociaż nadal ponad połowa z nich spłaca kredyty mieszkaniowe.

 

Zmiana obciążenia hipotecznego Polaków i innych Europejczyków w latach 2010 - 2016

Zmiana obciążenia hipotecznego Polaków i innych Europejczyków w latach 2010 - 2016

 

 

Kredyty mieszkaniowe Polaków

 

Wartość kredytów mieszkaniowych na koniec czerwca 2018r., które zaciągnęli Polacy wynosi 403,7 mld PLN, od początku 2010r. zadłużenie wzrosło o 85,5%. 

Polacy zaciągnęli dotychczas ponad 2 mln kredytów hipotecznych, ich wzrost w analizowanym okresie był niższy – 52,1% co oznacza wzrost wartości zaciąganych kredytów.

Średnia wartość kredytu hipotecznego to ok. 184 tys. PLN, a na jedną osobę obciążoną kredytem przypada ok. 90 tys. PLN.

Wartość udzielonych kredytów mieszkaniowych w pierwszych dwóch kwartałach 2018r. osiągnęła poziom nienotowany od 6 lat. Chociaż ich liczba była wyraźnie mniejsza.

Wzrost wartości udzielonych kredytów hipotecznych w 2018r. zwłaszcza w II kwartale może dziwić biorąc pod uwagę praktyczne wygaszenie programu MDM (Mieszkanie dla Młodych) na początku bieżącego roku.

Powstaje pytanie, w jakim stopniu wartość kredytów hipotecznych jest skorelowana z rynkiem mieszkaniowym, liczbą mieszkań, na które inwestorzy uzyskali pozwolenia na budowę, z liczbą mieszkań, których budowę inwestorzy rozpoczęli czy też z liczbą mieszkań oddanych do użytkowania. 

Aby to sprawdzić należy wyeliminować różnice sezonowe widoczne od wielu lat. Na przykład w czwartym kwartale zwykle oddawanych jest najwięcej mieszkań do użytku a wartość kredytów jest często najniższa.

Okazuje się, że największa korelacja występuje pomiędzy wartością nowo udzielonych kredytów mieszkaniowych a liczbą mieszkań, których budowę inwestorzy rozpoczęli.

 

 

Zadłużenie z tytułu kredytów hipotecznych Polaków w latach 2010 - 2018

Zadłużenie z tytułu kredytów hipotecznych Polaków w latach 2010 - 2018

 

 

Nowo udzielone kredyty hipoteczne w kwartałach w latach 2007 -2018

Nowo udzielone kredyty w kwartałach w latach 2007 -2018

 

 

Roczna skumulowana wartość nowo udzielonych kredytów hipotecznych a liczba mieszkań, których budowę rozpoczęto

Korelacja między rynkiem mieszkaniowym a udzielanymi kredytami hipotecznymi

 

 

Polacy biorą kredyty mieszkaniowe w złotych

 

Zaledwie ok. 1 % kredytów mieszkaniowych w Polsce jest udzielana w EUR, CHF i pozostałych walutach a cała reszta w PLN.  Ta sytuacja utrzymuje się od 5 lat, a najniższy udział kredytów złotówkowych w tym czasie to 95%.

W latach 2007-2008 kredyty mieszkaniowe w PLN spadły poniżej 50% a w II i III kwartale 2008r. stanowiły zaledwie ok 20%. W tym czasie jak widać na poniższym wykresie dominowały kredyty hipoteczne we Frankach szwajcarskich (CHF).

 

 

Struktura walutowa nowo udzielonych kredytów hipotecznych 2007- 2018

Struktura walutowa nowo udzielonych kredytów 2007- 2018

 

 

 

Najczęściej zaciągamy kredyty mieszkaniowe na ponad 25 lat

 

Kredyty hipoteczne ze spłatą w ciągu 25 do 35 lat to najczęściej udzielane kredyty – w II kw. 2018r. stanowiły 63,3%. Ten udział jest stabilny, w ostatnich 5 latach wahał się od 59,3% do 65,3%.

¼ kredytów mieszkaniowych udzielana jest ze spłatą od 15 do 25 lat.

Spada liczba kredytów hipotecznych ze spłatą do 15 lat, które stanowią obecnie ok. 8% a w latach 2010 – 2014 przekraczały 10%.

Kredyty z okresem spłaty powyżej 35 lat w latach 2010-2011 stanowiły ok. 8%, w następnych latach ich udział spadł do ok. 1% a od 2017r. ich popularność wzrosła do ok. 3%.

 

Struktura nowo udzielonych kredytów hipotecznych w II kw. 2018r. ze względu na okres kredytowania

Struktura nowo udzielonych kredytów w II kw. 2018r. ze względu na okres kredytowania

 

 

W jakiej wysokości kredyt hipoteczny najczęściej biorą Polacy?
 

Średnia wartość nowo udzielonego kredytu mieszkaniowego w II kw. 2018r. to 255 405 PLN, te udzielone w złotych polskich miały wartość 255 861 PLN a średnia wartość kredytów denominowanego w walutach obcych to 230 202 PLN.  Sytuacja ta była nietypowa, dotychczas wartość kredytów w walutach obcych była wyższa od tych zaciąganych w PLN.

Struktura udzielonych kredytów według ich wartości pokazuje, że najczęściej Polacy zaciągają kredyty hipoteczne w wysokości od 100 do 200 tys. PLN – w II kw. 2018r. stanowiły one 32,3% wszystkich udzielonych kredytów mieszakniowych. Ta sytuacja utrzymuje się od lat a ich udział wahał się od 27,9% w I kw. 2009r. do 38% w II kw. 2016r.

W ostatnich latach spada liczba kredytów do 100 tys. PLN a rośnie tych o wartości od 200 do 300 tys. PLN.

W mniejszym stopniu, ale również rosną kredyty hipoteczne o wartości między 300 a 400 tys. PLN.

Udział kredytów mieszkaniowych o wartości powyżej 400 tys. PLN kształtuje się od 8% do 18%.

 

Kredyty hipoteczne powyżej 1 mln PLN są najrzadsze i stanowiły w ostatnich 4 latach poniżej 0,5% wszystkich udzielonych kredytów.  W latach 2008 – 2010 stanowiły ponad 1% a w I kw. 2009r. osiągnęły poziom 2,4%.


 
Struktura nowo udzielonych kredytów hipotecznych w II kw. 2018r.według wysokości kredytu

Struktura nowo udzielonych kredytów w II kw. 2018r.według wysokości kredytu

 

 

Wysokość kredytu hipotecznego a wartość nieruchomości mieszkaniowej

 

LtV (ang. loan to value) wskaźnik używany przy ocenie ryzyka kredytowego określający stosunek pomiędzy wysokością udzielonego kredytu, a wartością jego zabezpieczenia zwykle w postaci hipoteki na nieruchomości nabywanej.

 

Najwięcej kredytobiorców (41,6%) zaciągnęło kredyt, którego wartość przekracza 80% wartości nieruchomości mieszkaniowej. Udział takich kredytów w ostatnich latach spada a najwyższy poziom osiągnęły w IV kw. 2013r. – było ich wówczas 62,3%.

Kredyty mieszkaniowe o wartości między 50 do 80% wartości nieruchomości stanowiły 37,8% wszystkich udzielonych kredytów.

Ich udział w ostatnich latach wahał się od 28 % w IV kw. 2013r. do nawet 47,5% w II kw. 2009r.

Kredytów finansujących poniżej 50% wartości nieruchomości jest zdecydowanie mniej , w II kw. 2018r. był to, co piąty udzielony kredyt.  W ostatnich dwóch latach częściej udzielane były kredyty mieszkaniowe poniżej 30% wartości nieruchomości (średnio 13 – 14%) podczas gdy w latach 2011 -2014 stanowiły ok. 4%. 

Udział kredytów między 30 a 50% wartości inwestycji spadł do 6% z poziomu ok. 20% w latach 2008- 2009.

Jak podaje NBP nawet 70% inwestycji mieszkaniowych w największych miastach może być finansowane bez udziału kredytu hipotecznego, dotyczy to częściej nieruchomości mieszkaniowych kupowanych w celach komercyjnych niż tych zaspokajających własne cele mieszkaniowe.

 

 

Struktura wskaźnika LtV dla nowo udzielonych kredytów hipotecznych w II kw. 2018r.

Struktura wskaźnika LtV dla nowo udzielonych kredytów w II kw. 2018r.

 

 

Warszawiacy zaciągają najwięcej kredytów mieszkaniowych

 

Z danych ZBP (Związku Banków Polskich) wynika, że mieszkańcy Warszawy zaciągnęli w II kwartale 2018r. kredyty mieszkaniowe o wartości stanowiącej 37,2% ogółu udzielonych kredytów mieszkaniowych w Polsce. Inwestycje mieszkaniowe realizowane w aglomeracji warszawskiej stanowią od ok. 11 do prawie 20% krajowych w zależności od roku i sytuacji na rynku, czyli mieszkające tu osoby dwa razy częściej korzystają z kredytów przy realizacji inwestycji mieszkaniowej niż mieszkańcy innych obszarów kraju.

Na przestrzeni ostatnich dziesięciu lat udział Warszawy w wartości udzielonych kredytów hipotecznych ogółem wahał się od 22,6% w III kw. 2012r. do 43,3% w II kw. 2016r.

W następnej kolejności pod względem wartości zaciągniętych kredytów  wyróżnia się Wrocław, Trójmiasto, Kraków, aglomeracja katowicka i Poznań, chociaż ich łączny udział nie dorównuje poziomowi warszawskiemu. Poniżej na wykresie przedstawiono stan w II kw. 2018r. a proporcje pomiędzy poszczególnymi miastami w poprzednich kwartałach zmieniały się np. w 2010r. aglomeracja katowicka miała dwukrotnie wyższy udział niż obecnie ok. 10%,

 

 

Struktura nowo udzielonych kredytów hipotecznych w II kw. 2018r.  w największych i pozostałych miastach wg wartości

Struktura nowo udzielonych kredytów w II kw. 2018r.  w największych miastach wg wartości

 


źródło: opracowanie własne na podstawie danych Eurostat, GUS, ZBP, Raport AMRON-SARFiN, NBP


 

Zobacz podobne raporty