Rynek

Koszty utrzymania mieszkania w Polsce i Europie

Przeczytaj cały raport
Raport bezpłatny

Ile Polacy wydają miesięcznie na utrzymanie mieszkania w porównaniu z Europejczykami? Jak bardzo koszty mieszkaniowe obciążają nasz domowy budżet? Dla ilu rodzin koszty mieszkania stanowią nadmierne obciążenie i nie są w stanie terminowo regulować swoich zobowiązań?

 

Kolejny artykuł z cyklu Polska w Europie, w którym przedstawione zostaną informacje na temat kosztów utrzymania mieszkania w Polce i w pozostałych krajach europejskich, opracowane na podstawie danych Eurostatu.

W momencie przygotowywania tego raportu najbardziej aktualne pełne dane dostępne są za rok 2018.

 

 

Koszty utrzymania mieszkania a dochody gospodarstw domowych w Europie

 

Koszty mieszkaniowe związane są z zamieszkaniem w nieruchomości mieszkalnej (dom, mieszkanie).

Dla właścicieli nieruchomości są to koszty ubezpieczenia nieruchomości, podatki, płatności odsetek od kredytów hipotecznych (pomniejszone o ulgi podatkowe), koszty związane z utrzymaniem mieszkania tj. usługi komunalne, ogrzewanie, prąd, woda, gaz itp. oraz konserwacje i naprawy. Dla najemców są to koszty czynszu i koszty utrzymania mieszkania podobne do ponoszonych przez właścicieli, jeżeli muszą być opłacone przez najemcę po uwzględnieniu ewentualnych ulg i dopłat do czynszu.

 

Średnia dla 28 krajów Unii Europejskiej wielkość obciążenia dochodu gospodarstwa domowego kosztami utrzymania mieszkania wynosi 21,0%.
W Polsce jest nieco niższa i wynosi 18,6%.

Najwyższe koszty utrzymania mieszkania w stosunku do rozporządzalnych dochodów deklarują Grecy – aż 40,9%, w drugiej kolejności, ale ze znacznie niższym obciążeniem, Duńczycy – 27,3%, Bułgarzy – 26,8% i Niemcy - 26,1%. Najniższym obciążeniem kosztami mieszkaniowymi mogą pochwalić się Maltańczycy – średnio 7,8%.

 

Na przestrzeni ostatnich dziesięciu lat wśród 30 analizowanych państw europejskich, w 8 krajach udział kosztów mieszkaniowych w dochodach gospodarstw domowych wzrósł, w tym najbardziej w Grecji – z 30,2% w 2009r. do 40,9% w 2018r., a w latach 2014 i 2015 przekraczał nawet 42% dochodów gospodarstwa domowego. Koszty mieszkaniowe wzrosły również w Bułgarii – z 18,4 do 26,8% i w Luksemburgu z 13,6% do 16,4%, w pozostałych różnica wynosi poniżej 1punktu procentowego.

W większości krajów koszty utrzymania mieszkania spadły, w Chorwacji i Rumunii najbardziej, odpowiednio w Chorwacji z 25,3% do 16,8%, w Rumunii z 25,4% do 20,1% . Istotnymi spadkami może pochwalić się jeszcze Dania o 6,4 pp, Niemcy o 4,8 pp, chociaż w oby tych krajach obciążenie kosztami mieszkaniowymi jest powyżej średniej unijnej.
W Polsce w tym czasie również udział kosztów mieszkaniowych zmniejszył się o 2,5 pp, z 21,1% do 18,6% w 2018r.

 

Udział kosztów mieszkaniowych w dochodzie gospodarstwa domowego w europejskich krajach w 2018r. [%]

Udział kosztów utrzymania mieszkania w dochodzie gospodarstwa domowego

 

 

W jakim stopniu kosztami mieszkaniowymi obciążone są różne typy gospodarstw domowych?

 

Eurostat dla celów statystycznych dzieli gospodarstwa domowe w zależności od ich składu osobowego i liczby dzieci na utrzymaniu. Za dzieci uznawane są osoby w wieku poniżej 18 lat pozostające na utrzymaniu oraz osoby nieaktywne zawodowo w wieku od 18 do 24 lat zamieszkujące, z co najmniej jednym z ich rodziców.

W Polsce koszty mieszkaniowe stanowią największe obciążenie dla gospodarstw jednoosobowych – 32,6% dochodów takiego gospodarstwa i gospodarstw jednoosobowych z dziećmi na utrzymaniu – 27,3% dochodów. W Europie również te gospodarstwa są najbardziej obciążone kosztami utrzymania mieszkania z tym, że kolejność jest odwrotna a poziom nawet wyższy niż w Polsce (patrz wykres poniżej). W pozostałych typach polskich gospodarstw domowych udział kosztów mieszkaniowych w dochodzie jest wyższy od średniej dla Unii Europejskiej dla gospodarstw domowych składających się z:dwóch osób dorosłych, przynajmniej trzech osób dorosłych, prawie identyczny w rodzinach typu 2+1 i 2+2 oraz niższy w rodzinach najbardziej licznych z dziećmi.


Zarówno w Polsce jak i Europie najniższe koszty utrzymania dotyczą rodzin w skład, których wchodzą 3 lub więcej osób dorosłych bez dzieci oraz z dziećmi na utrzymaniu.

 

Udział kosztów utrzymania mieszkania w dochodzie wg typu gospodarstwa domowego w 2018r. [%]

Udział kosztów utrzymania mieszkania w dochodzie wg typu gospodarstwa domowego

 

 

Wskaźnik nadmiernych kosztów utrzymania mieszkania

 

Wskaźnik nadmiernych kosztów utrzymania mieszkania definiuje się, jako odsetek ludności mieszkającej w gospodarstwie domowym, w których całkowite koszty mieszkaniowe (pomniejszone o dodatki mieszkaniowe) stanowią ponad 40% całkowitego rozporządzalnego dochodu gospodarstwa domowego (po potrąceniu zasiłków mieszkaniowych).

Nadmierne koszty utrzymania mieszkania najbardziej dotykają Greków, dotyczy to aż 39,5% mieszkańców, w następnej kolejności Bułgarów – 17,9% i Brytyjczyków - 15,1% mieszkańców.

Średnia dla UE to 10,3%, a w Polsce dla 6,2% z nas koszty mieszkaniowe przekraczają próg 40% dochodu.

Znikomy problem z nadmiernym obciążeniem kosztami mieszkaniowymi dotyczy Maltańczyków – dotyka on tylko 1,7% mieszkańców.

 

Odsetek osób w Europie żyjących w gospodarstwach domowych, w których koszty mieszkaniowe przekraczają 40% przychodów

Odsetek osób w Europie żyjących w gospodarstwach domowych, w których koszty mieszkaniowe przekraczają 40% przychodów

 

Nadmierne obciążenie kosztami mieszkaniowymi a status własnościowy nieruchomości mieszkalnej

 

Jaki wpływ na wskaźnik nadmiernych kosztów utrzymania mieszkania ma fakt czy nieruchomość jest własnościowa czy też wynajmowana?

Zarówno w Polsce jak i w UE wynajmujący mieszkania są częściej dotknięci nadmiernym obciążeniem kosztami mieszkaniowymi niż właściciele nieruchomości mieszkaniowych.

W Polsce 5,1% osób żyjących w nieruchomościach, które są ich własnością bez obciążenia hipotecznego narzeka na nadmierne koszty mieszkania, tylko o 1,1 punkt procentowy więcej (6,2%) Polaków narzeka na nadmierne koszty w mieszkaniach obciążonych hipoteką, prawie tyle samo wynajmujących mieszkania z obniżonym czynszem (6,6%), a najbardziej dotyka to Polaków wynajmujących mieszkania w cenach rynkowych – 26,4%.

W Europie najbardziej skarżą się na nadmierne koszty utrzymania mieszkania najemcy nieruchomości wynajmowanych w cenach rynkowych w Grecji (83,1%), Bułgarii (50,1%), na Węgrzech (46,9%), w Rumunii (46,3%). Wśród właścicieli nieruchomości mieszkaniowych najbardziej koszty utrzymania mieszkania dotykają Greków i to niezależnie czy nieruchomość jest obciążona hipoteką czy też nie. Stosunkowo najmniej na nadmierne koszty utrzymania mieszkania narzekają Cypryjczycy będący właścicielami nieruchomości mieszkaniowych.

 

Wskaźnik obciążenia nadmiernymi kosztami mieszkaniowymi właścicieli nieruchomości mieszkaniowych

Wskaźnik obciążenia nadmiernymi kosztami mieszkaniowymi właścicieli nieruchomości mieszkaniowych

 

Wskaźnik obciążenia nadmiernymi kosztami mieszkaniowymi najemców nieruchomości mieszkaniowych

Wskaźnik obciążenia nadmiernymi kosztami mieszkaniowymi najemców nieruchomości mieszkaniowych

 

 

Gospodarstwa domowe zalegające ze spłatą zobowiązań mieszkaniowych

 

Na zobowiązania związane z utrzymaniem mieszkania składają się niespłacone w terminie koszty kredytów hipotecznych i pożyczek mieszkaniowych, czynszu, rachunków za media (gaz, prąd, woda, ogrzewanie…) oraz raty w ramach sprzedaży ratalnej.

W tej kategorii znowu na pierwszym miejscu pod względem skali problemu jest Grecja, gdzie aż 47,9% gospodarstw domowych nie spłaca w terminie zobowiązań mieszkaniowych.

Średnia dla UE wynosi 8,9%, a w Polsce nieco mniej, bo 7,7% gospodarstw domowych ma problemy ze spłatą zobowiązań mieszkaniowych.

Wśród krajów europejskich w najmniejszej skali problem ten występuje w Czechach, Holandii, Niemczech, Szwecji i Austrii.

Typ gospodarstwa domowego ma wpływ na problem ze spłatą zobowiązań. Z problemem tym najbardziej borykają się jednoosobowe gospodarstw z dziećmi na utrzymaniu - aż 21,9% z nich w Polsce i 19% w UE nie spłaca w terminie swoich zobowiązań mieszkaniowych. Na drugim miejscu są rodziny wielodzietne z trójką i większą liczbą dzieci. Najmniej problem ten dotyka gospodarstwa domowe z dwójką osób dorosłych z jednym dzieckiem na utrzymaniu lub bez dzieci.

Liczne rodziny z 3 lub więcej osób dorosłych z dziećmi na utrzymaniu jak też bez dzieci częściej w Europie niż w Polsce zalegają ze spłatą zobowiązań.

 

Odsetek gospodarstw domowych zalegających ze spłatą zobowiązań mieszkaniowych w Europie

Odsetek gospodarstw domowych zalegających ze spłatą zobowiązań mieszkaniowych w Europie

 

 

Odsetek gospodarstw domowych zalegających ze spłatą zobowiązań mieszkaniowych w zależności od typu gospodarstwa domowego

Odsetek gospodarstw domowych zalegających ze spłatą zobowiązań mieszkaniowych w zależności od typu gospodarstwa domowego

 

Miesięczne koszty utrzymania mieszkania według standardu siły nabywczej

 

Standard siły nabywczej (ang. purchasing power standard, w skrócie – PPS), to sztuczna jednostka walutowa stworzona dla celów statystycznych. Teoretycznie za jeden PPS może kupić taką samą ilość towarów i usług w każdym kraju. PPS uzyskuje się poprzez podzielenie dowolnego zagregowanego agregatu kraju w walucie krajowej za pomocą odpowiednich parytetów siły nabywczej (PPP).

Miesięczny koszt utrzymania mieszkania w Polsce wynosi średnio 319 PPS, jest niższy od średniej dla 28 państw Unii Europejskiej (468,3 PPS). Polska należy do krajów gdzie koszty utrzymania mieszkania są stosunkowo niskie, niższe od nas występują w takich państwach jak: Cypr, Włochy, Bułgaria, Słowacja, Węgry, Portugalia, Chorwacja, Łotwa, Estonia, Malta, Litwa a najniższe w Rumunii

Na drugim biegunie krajów z najwyższymi kosztami mieszkaniowymi należą: Szwajcaria, Niemcy, Dania, Norwegia, Holandia, Wilka Brytania.

Grecja, która ma najwyższe obciążenie nadmiernymi kosztami mieszkaniowymi i największe zaległości w spłacie zobowiązań mieszkaniowych ma stosunkowo wysokie koszty – 560,8 PPS, wyższe od takich krajów jak Szwecja, Belgia czy Francja.

 

Miesięczne koszty utrzymania mieszkania wg standardu siły nabywczej [PPS]

Miesięczne koszty utrzymania mieszkania wg standardu siły nabywczej

 

Miesięczny koszt utrzymania mieszkania własnościowego wyrażony w PPS jest niższy od wynajmowanego, w Polsce wynosi odpowiednio 308,5 PPS i 500,5 PPS, w Europie 412,4 PPS dla mieszkań własnościowych i 653,2 PPS dla mieszkań wynajmowanych.

Najwyższa różnica między kosztami mieszkań własnościowych i wynajmowanych występuje w Luksemburgu: koszty utrzymania własnego mieszkania– 414,3 PPS, a mieszkania wynajmowanego 1117,2 PPS.

Jedynie w Norwegii koszty utrzymania są nieco wyższe dla mieszkań własnych niż wynajmowanych i wynoszą odpowiednio 653,6 PPS i 608,3 PPS.

We wszystkich krajach europejskich koszty utrzymania mieszkania dla gospodarstw domowych z dziećmi na utrzymaniu są wyższe niż dla gospodarstw domowych bez dzieci .

Największa różnica występuje na Łotwie gdzie koszty mieszkaniowe w rodzinach z dziećmi są o 53,5% wyższe od rodzin bez dzieci. Wysoka różnica występuje również w Norwegii (53,4%), na Malcie (52,3%), na Cyprze (49,7%), w Wielkiej Brytanii, Grecji (41,2%).

Najniższe różnice są na Słowacji (11,1%), w Polsce (14,8%), Rumunii (16,0%).

 

Miesięczne koszty utrzymania mieszkania wg standardu siły nabywczej nieruchomości mieszkaniowych własnych i wynajmowanych [PPS]

Miesięczne koszty utrzymania mieszkania w PPS nieruchomości mieszkaniowych własnych i wynajmowanych

 

Miesięczne koszty utrzymania mieszkania wg standardu siły nabywczej w gospodarstwach domowych [PPS]

Miesięczne koszty utrzymania mieszkania wg standardu siły nabywczej w gospodarstwach domowych

 


źródło: opracowanie własne na podstawie danych Eurostat

Polecane WARTO PRZECZYTAĆ
ikona polecane Komentarze i publikacje
Technologia wznoszenia budynków mieszkalnych

W jakie technologii realizowane są w naszym kraju budynki mieszkalne? Czy tradycyjna technologia murowa wciąż jest najpopularniejsza? Ile budynków mieszkalnych realizowanych jest w wielkiej płycie czy też technologii monolitycznej?

Ceny mieszkań - raporty

Na naszym portalu publikujemy informacje na temat cen mieszkań. Raporty są aktualizowane w cyklu kwartalnym bądź rocznym. Znajdziecie tam Państwo informacje opracowane na podstawie wiarygodnych źródeł ( GUS, NBP, Eurostat ).

POLSKA w EUROPIE

Jak na tle Europy prezentuje się Polska pod względem warunków mieszkaniowych, społecznych i gospodarczych? Czy nasze warunki mieszkaniowe odbiegają od europejskich standardów, a jeżeli tak to jak dalece?