Rynek

Gospodarstwa domowe w Polsce i Europie

Przeczytaj cały raport
Raport bezpłatny

Czy polskie gospodarstwa domowe różnią się od europejskich? Jak wiele jest w Polsce gospodarstw wielodzietnych, a ile osób żyje w jednoosobowych gospodarstwach domowych? Jaki model rodziny aktualnie jest najczęściej spotykany w Polsce i w innych krajach Europy?

 

Statystyczne gospodarstwo domowe w Europie

 

Prywatne gospodarstwo domowe zdefiniowane zostało, jako osoba żyjąca samotnie lub grupa osób, które mieszkają razem w tym samym prywatnym miejscu zamieszkania, dzielące wydatki, w tym wspólnie zaopatrujące się w produkty niezbędne do życia.

 

Eurostat dzieli gospodarstwa domowe ze względu na ich liczebność na:

  • jednoosobowe,
  • jednoosobowe (samotny rodzic) z co najmniej jednym dzieckiem na utrzymaniu,
  • dwuosobowe (dwie osoby dorosłe w gospodarstwie),
  • dwoje dorosłych z jednym dzieckiem na utrzymaniu,
  • dwoje dorosłych z dwojgiem dzieci na utrzymaniu,
  • dwoje dorosłych z trojgiem lub większą liczbą dzieci na utrzymaniu,
  • troje lub większa liczba dorosłych żyjących w jednym gospodarstwie,
  • troje lub większa liczba dorosłych z dzieckiem lub dziećmi na utrzymaniu.

 

Za dzieci uznawane są osoby w wieku poniżej 18 lat pozostające na utrzymaniu oraz osoby nieaktywne zawodowo w wieku od 18 do 24 lat zamieszkujące, z co najmniej jednym z ich rodziców.

 

Wielkość gospodarstwa domowego – liczba osób w gospodarstwie

 

Gospodarstwa domowe w Europie wg liczby osób w gospodarstwie

Gospodarstwa domowe w Europie wg liczby osób w gospodarstwie

W Europie najwięcej jest gospodarstw jednoosobowych – stanowią 32,4% wszystkich gospodarstw domowych, następne w kolejności są gospodarstwa dwuosobowe 31,2%, trzyosobowe – 16,3% , czteroosobowe – 13,7%, pięcioosobowe – 4,5% oraz sześcio- i więcej osobowe 2,0%.

W Polsce najwięcej gospodarstw domowych składa się z dwóch osób 25,9%, jednoosobowe to 24,0%, trzyosobowe – 20,1%, czteroosobowe – 15,3%, pięcioosobowe – 8,1%, a najbardziej liczne sześcio- i więcej osobowe – 6,7%.

 

 

Liczba dzieci w gospodarstwie domowym
 

Przeciętny udział gospodarstw domowych z dziećmi na utrzymaniu dla 28 krajów Unii Europejskiej  wynosi 30,5%, dla Polski 36,3%, jeszcze większy udział jest tylko w czterech państwach: Słowacji 38,4%, na Cyprze – 38,6%, w Luksemburgu – 38,9% oraz najwięcej w Irlandii – 42,8%.  Zaledwie ¼ gospodarstw domowych ma na utrzymaniu dzieci w takich krajach jak: Niemcy (24,0%), Finlandia (24,3%), Szwajcaria (25,6%).

Wśród gospodarstw domowych z dziećmi, w Europie (średnia dla 28 krajów UE) połowa z nich ma na utrzymaniu jedno dziecko, 37,8% - dwójkę dzieci, 9,3% - trójkę dzieci i tylko 2,8% - czwórkę i więcej dzieci . W Polsce gospodarstw z jednym dzieckiem jest jeszcze więcej – 54,5%, z dwójką dzieci – 35,1%, z trójką dzieci – 8,5%, z czwórką i więcej – 2,0%.

Najwięcej gospodarstw z jednym dzieckiem jest w Portugalii (62,1%), a najmniej w Irlandii (39,8%).

Niemal tyle samo rodzin ma na utrzymaniu jedno jak i dwójkę dzieci w Irlandii, Holandii i w Danii.

Najwięcej rodzin wielodzietnych z 4 i większą liczbą dzieci jest w Finlandii (5,7%), w Irlandii (5,3%), w Rumunii (5,2%), na Węgrzech (5,2%) i w Belgii (5,0%). Najmniej natomiast w takich państwach jak: Słowenia (1,4%), Czechy (1,5%), Dania (1,5%), Malta (1,9%).

 

Gospodarstwa domowe w Europie z dziećmi na utrzymaniu i bez dzieci

Gospodarstwa domowe w Europie z dziećmi na utrzymaniu wg liczby dzieci

Gospodarstwa domowe w Europie z dziećmi na utrzymaniu i bez dzieci Gospodarstwa domowe w Europie z dziećmi na utrzymaniu wg liczby dzieci

 

 

Gospodarstwa domowe wybierają miasto czy wieś?

Gospodarstwa domowe w Europie wg lokalizacji

Gospodarstwa domowe w Europie wg lokalizacjiW Europie 41,2% gospodarstw domowych żyje w miastach, 30,6% w małych miasteczkach i na przedmieściach, a tylko 28,2% na obszarach wiejskich.

W Polsce sytuacja wygląda nieco inaczej, najwięcej gospodarstw domowych żyje na obszarach wiejskich 42,6%, w miastach 32,6%, a najmniej w miasteczkach i na przedmieściach dużych miast – 24,9%.

Jeszcze większa przewaga gospodarstw mieszkających na wsi występuje w takich krajach jak: Chorwacja (42,8%), Rumunia (45,2%), Węgry (46,9%), Luksemburg (47,9%), Słowenia (48,1%), a najwięcej bo ponad połowa na Litwie  (54,8%).

Ponad połowa gospodarstw belgijskich wybrało na miejsce do życia miasteczka i przedmieścia dużych miast (54,0%). Ta lokalizacja dominuje również w Szwajcarii (49,3%), we Włoszech (41,0%) oraz w Niemczech (40,8%).

Najwięcej gospodarstw domowych żyje w mieście na Malcie (89,8%) ale tu niemal cały obszar kraju został zaliczony do obszarów miejskich. W wielu krajach to właśnie w miastach żyje najwięcej rodzin, wysoki wskaźnik występuje w Wielkiej Brytanii (58,9%), Holandii (54,9%), Hiszpanii (51,4%),
na Cyprze (49,7%), Francji (45,3%).

 

 

Porównanie struktury gospodarstw domowych w Polsce i w Unii Europejskiej

 

W strukturze polskich gospodarstw domowych w 2016r. najmniej było rodziców samotnie wychowujących dzieci, 1,6% mieszkańców Polski żyje w takich rodzinach. W Unii Europejskiej również są oni najmniej liczną grupą, ale ich odsetek jest prawie trzykrotnie wyższy i wynosi 4,7%.

W następnej kolejności są rodziny z dwójką osób dorosłych i trójką lub większą liczbą dzieci – 4,8% Polaków żyje w takich gospodarstwach domowych (w UE 7,1%).

Jednoosobowe gospodarstwa domowe, których biorąc pod uwagę liczbę gospodarstw jest najwięcej, w takich gospodarstwach żyje 8,9% Polaków, a średnia dla UE wynosi 14,5%.

Niemal taki sam odsetek Polaków żyje w rodzinach typu 2+1 jak 2+2, odpowiednio 11,4% i 11,7%. Średnio w Unii Europejskiej w rodzinie z dwójką dzieci żyje więcej osób 15,9%, a w rodzinach z jednym dzieckiem 11,7%.

W gospodarstwach domowych składających się z trzech osób dorosłych żyje 17% Polaków i 11,2% Europejczyków.

W porównaniu ze średnią dla Unii Europejskiej w Polsce znacznie mniej osób żyje w gospodarstwach domowych z dwójką osób dorosłych 18,3% przy średniej dla 28 krajów UE 25,2%.

Najwięcej Polaków żyje w wieloosobowych gospodarstwach domowych, składających się z trójki osób dorosłych i dzieci - 26,2%, jest to najwyższy wskaźnik w Europie. Średnia dla 28 krajów UE wynosi 9,7%. Może to świadczyć o tym, że dorosłe dzieci nadal mieszkają z rodzicami.

 

Struktura gospodarstw domowych w Polsce

Struktura gospodarstw domowych w Unii Europejskiej

Struktura gospodarstw domowych w Polsce Struktura gospodarstw domowych w Unii Europejskiej

 

Rodzaj gospodarstwa domowego a status własnościowy zamieszkiwanej nieruchomości

 

Na poniższych wykresach można prześledzić jak różni się status własnościowy nieruchomości w poszczególnych grupach gospodarstw domowych.

W Europie 14,5% mieszkańców żyje w jednoosobowych gospodarstwach domowych, nieco ponad połowę z nich (7,4%) mieszka w mieszkaniach, których jest właścicielem, a ok. 7% w mieszkaniach wynajmowanych.

W Polsce większość singli mieszka we własnych mieszkaniach, a ¼ w wynajmowanych. Zaledwie 0,4% Polaków mieszkających samotnie posiada mieszkanie (dom) obciążone hipoteką. Większość z tych, którzy wynajmują mieszkania korzysta z dopłat czy obniżonego czynszu.

Tzw. tradycyjna rodzina 2+2 (dwoje dorosłych z dwójką dzieci) – 11,7% Polaków żyje w takich gospodarstwach domowych, w tym 9,4% mieszka we własnych mieszkaniach w większości nieobciążonych hipoteką, a 2,3% w wynajmowanych.  Odsetek osób żyjących w takim modelu gospodarstwa domowego w Polsce jest najniższy w Europie. W Luksemburgu wynosi 21,6%, Słowenii 21,3%, średnia dla 28 krajów UE wynosi 15,9%.

Najwięcej Polaków żyje w gospodarstwach domowych składających się z trzech lub więcej osób dorosłych z dzieckiem lub dziećmi na utrzymaniu – 26,2% - jest to najwyższy wskaźnik w Europie. Na drugim biegunie jest Finlandia gdzie w takich gospodarstwach żyje zaledwie 2,7% mieszkańców.

W zdecydowanej większości takie gospodarstwa domowe w Polsce dysponują mieszkaniami (domami) własnościowymi nieobciążonymi hipoteką, tylko 1,3% Polaków funkcjonuje w takim modelu rodziny a mieszkanie obciążone jest hipoteką.

 

Jednoosobowe gospodarstwa domowe w Europie wg statusu własnościowego nieruchomości mieszkaniowej

Jednoosobowe gospodarstwa domowe z dziećmi w Europie wg statusu własnościowego nieruchomości mieszkaniowej

Jednoosobowe gospodarstwa domowe w Europie wg statusu własnościowego nieruchomości mieszkaniowe Jednoosobowe gospodarstwa domowe z dziećmi w Europie wg statusu własnościowego nieruchomości mieszkaniowej

 

 

Dwuosobowe gospodarstwa domowe w Europie wg statusu własnościowego nieruchomości mieszkaniowej

Dwuosobowe gospodarstwa domowe z dzieckiem w Europie wg statusu własnościowego nieruchomości mieszkaniowej

Dwuosobowe gospodarstwa domowe z dwójka dzieci w Europie wg statusu własnościowego nieruchomości mieszkaniowej

Dwuosobowe gospodarstwa domowe z trójką dzieci i więcej w Europie wg statusu własnościowego nieruchomości mieszkaniowej

Dwuosobowe gospodarstwa domowe w Europie wg statusu własnościowego nieruchomości mieszkaniowej Dwuosobowe gospodarstwa domowe z dzieckiem w Europie wg statusu własnościowego nieruchomości mieszkaniowej Dwuosobowe gospodarstwa domowe z dwójka dzieci w Europie wg statusu własnościowego nieruchomości mieszkaniowej Dwuosobowe gospodarstwa domowe z trójką dzieci i więcej w Europie wg statusu własnościowego nieruchomości mieszkaniowej

 

 

Gospodarstwa domowe z trójką osób dorosłych i więcej w Europie wg statusu własnościowego nieruchomości mieszkaniowej

Gospodarstwa domowe z trójką osób dorosłych i więcej z dziećmi w Europie wg statusu własnościowego nieruchomości mieszkaniowej

Gospodarstwa domowe z trójką osób dorosłych i więcej w Europie wg statusu własnościowego nieruchomości mieszkaniowej Gospodarstwa domowe z trójką osób dorosłych i więcej z dziećmi w Europie wg statusu własnościowego nieruchomości mieszkaniowej

 

 


źródło: opracowanie własne na podstawie danych Eurostat - dane za 2016r.

Polecane WARTO PRZECZYTAĆ
ikona polecane Komentarze i publikacje
CENY MIESZKAŃ w POLSCE

Warto śledzić zmiany poziomu cen mieszkań, bo pokazują sytuację na rynku mieszkaniowym. Pamiętamy gwałtowny wzrost cen mieszkań w roku 2007 a następnie ich spadek. Na niektórych rynkach ceny mieszkań dopiero w 2019r. osiągnęły ten poziom i to w cenach nominalnych bez uwzględnienia inflacji czy wzrostu wynagrodzeń.

POLSKA w EUROPIE

Jak na tle Europy prezentuje się Polska pod względem warunków mieszkaniowych, społecznych i gospodarczych? Czy nasze warunki mieszkaniowe odbiegają od europejskich standardów, a jeżeli tak to jak dalece?