Leksykon

Rzeczoznawca majątkowy – zadania i obowiązki

Rzeczoznawcą majątkowym jest osoba fizyczna posiadająca uprawnienia zawodowe w zakresie szacowania nieruchomości. Rzeczoznawca majątkowy dokonuje określania wartości nieruchomości, a także maszyn i urządzeń trwale związanych z nieruchomością.

Rzeczoznawca majątkowy może sporządzać opracowania i ekspertyzy, niestanowiące operatu szacunkowego, dotyczące:

  1. rynku nieruchomości oraz doradztwa w zakresie tego rynku;
  2. efektywności inwestowania w nieruchomości i ich rozwoju;
  3. skutków finansowych uchwalania lub zmiany planów miejscowych;
  4. oznaczania przedmiotu odrębnej własności lokali;
  5. bankowo-hipotecznej wartości nieruchomości;
  6. określania wartości nieruchomości na potrzeby indywidualnego inwestora;
  7. wyceny nieruchomości zaliczanych do inwestycji w rozumieniu przepisów o rachunkowości;
  8. wyceny nieruchomości jako środków trwałych jednostek w rozumieniu ustawy o rachunkowości.

 

Z dniem wpisu do centralnego rejestru rzeczoznawców majątkowych osoba posiadająca uprawnienia zawodowe w zakresie szacowania nieruchomości, nabywa prawo wykonywania zawodu oraz używania tytułu zawodowego „rzeczoznawca majątkowy”.

Tytuł zawodowy „rzeczoznawca majątkowy” podlega ochronie prawnej.

 

Biegłych sądowych z zakresu szacowania nieruchomości powołuje się lub ustanawia spośród osób posiadających uprawnienia zawodowe w zakresie szacowania nieruchomości.

Rzeczoznawca majątkowy nie może odmówić pełnienia funkcji biegłego sądowego.

 

Prowadzenie działalności w zakresie szacowania nieruchomości na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest możliwe, w przypadku gdy czynności z zakresu szacowania nieruchomości będą wykonywane przez rzeczoznawców majątkowych.

 

 

Rzeczoznawca majątkowy wykonuje zawód:

  1. prowadząc we własnym imieniu działalność gospodarczą jednoosobowo lub w ramach spółki osobowej w zakresie szacowania nieruchomości, lub
  2. w ramach stosunku pracy lub umowy cywilnoprawnej u podmiotu prowadzącego działalność w zakresie szacowania nieruchomości.

 

 

Obowiązki rzeczoznawcy majątkowego

 

  1. Rzeczoznawca majątkowy jest zobowiązany do wykonywania czynności, zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów prawa i standardami zawodowymi, ze szczególną starannością właściwą dla zawodowego charakteru tych czynności oraz z zasadami etyki zawodowej, kierując się zasadą bezstronności w wycenie nieruchomości.
     
  2. Rzeczoznawca majątkowy jest zobowiązany do stałego doskonalenia kwalifikacji zawodowych oraz dokumentowania wypełniania tego obowiązku. Dokumentację potwierdzającą wypełnianie tego obowiązku rzeczoznawca majątkowy przechowuje przez okres 5 lat.
     
  3. Informacje uzyskane przez rzeczoznawcę majątkowego w związku z wykonywaniem zawodu stanowią tajemnicę zawodową. W szczególności informacje uzyskane w toku wykonywania czynności zawodowych nie mogą być przekazywane osobom trzecim, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej.
     
  4. Przedsiębiorca prowadzący działalność podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone w związku z wykonywaniem umowy, której jest stroną. Jeżeli wykonuje ją przy pomocy rzeczoznawcy majątkowego związanego z tym przedsiębiorcą umową o pracę lub umową cywilnoprawną, podlega on również odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone działaniem tej osoby.
     
  5. Kopia dokumentu ubezpieczenia aktualnego na dzień sporządzenia operatu szacunkowego, stanowi załącznik do operatu szacunkowego lub umowy o dokonanie wyceny nieruchomości.

 

 

Uprawnienia zawodowe w zakresie szacowania nieruchomości nadaje się osobie fizycznej, która:

  1. posiada pełną zdolność do czynności prawnych;
  2. nie była karana za przestępstwo przeciwko działalności instytucji państwowych oraz samorządu terytorialnego, za przestępstwo przeciwko wymiarowi sprawiedliwości, za przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów, za przestępstwo przeciwko mieniu, za przestępstwo przeciwko obrotowi gospodarczemu, za przestępstwo przeciwko obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi lub za przestępstwo skarbowe;
  3. posiada wyższe wykształcenie;
  4. ukończyła studia podyplomowe w zakresie wyceny nieruchomości;
  5. odbyła co najmniej 6-miesięczną praktykę zawodową w zakresie wyceny nieruchomości;
  6. przeszła z wynikiem pozytywnym postępowanie kwalifikacyjne, w tym złożyła egzamin dający uprawnienia w zakresie szacowania nieruchomości.

 

 

Obowiązek odbycia co najmniej 6-miesięcznej praktyki zawodowej w zakresie wyceny nieruchomości nie dotyczy osoby która:

  1. odbyła praktykę w zakresie wyceny nieruchomości objętą programem studiów w wymiarze jednego semestru, pod warunkiem, że praktyka była realizowana na podstawie umowy dotyczącej praktyki zawartej między uczelnią a organizacją zawodową rzeczoznawców majątkowych, lub
  2. posiada udokumentowane dwuletnie doświadczenie zawodowe świadczące o nabyciu wiedzy i umiejętności w zakresie wyceny nieruchomości w takim stopniu jak osoby, które odbyły praktykę zawodową.

 

Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa nadaje uprawnienia zawodowe w zakresie szacowania nieruchomości, osobom które spełniły wymogi.

Spełnienie wymogów stwierdza Państwowa Komisja Kwalifikacyjna w postępowaniu kwalifikacyjnym.

Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa powołuje i odwołuje, w drodze zarządzenia, Państwową Komisję Kwalifikacyjną lub jej członków. W skład tej Komisji wchodzą przedstawiciele ministra (3/5 liczby członków) oraz osoby wskazane przez organizacje zawodowe rzeczoznawców majątkowych (2/5 liczby członków).

 

 

Centralny rejestr rzeczoznawców majątkowych

 

Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa prowadzi centralny rejestr rzeczoznawców majątkowych.

Do centralnego rejestru wpisuje się osoby, którym nadano uprawnienia zawodowe rzeczoznawców majątkowych na podstawie świadectw nadania tych uprawnień.

 

W centralnym rejestrze wpisuje się następujące dane dotyczące osób, którym nadano uprawnienia:

  1. numer kolejny wpisu;
  2. datę wpisu;
  3. imię i nazwisko;
  4. imiona rodziców;
  5. datę i miejsce urodzenia;
  6. adres korespondencyjny;
  7. wykształcenie;
  8. numer ewidencyjny PESEL;
  9. numer dokumentu tożsamości obywatela państwa członkowskiego Unii Europejskiej;
  10. numer uprawnień;
  11. informacje o orzeczonych karach dyscyplinarnych,  a także informacje o pozbawieniu uprawnień;
  12. informacje o wykreśleniach z rejestru oraz przyczynach tych wykreśleń.

 

 

Rzeczoznawca majątkowy niewypełniający obowiązków w zakresie standardów i etyki zawodowej, doskonalenia kwalifikacji zawodowych oraz dotrzymania tajemnicy zawodowej, podlega odpowiedzialności zawodowej.

 

Wobec rzeczoznawcy majątkowego mogą być orzeczone, z tytułu odpowiedzialności zawodowej, następujące kary dyscyplinarne:

  1. upomnienie;
  2. nagana;
  3. zawieszenie uprawnień zawodowych na okres od 3 miesięcy do 1 roku;
  4. zawieszenie uprawnień zawodowych do czasu ponownego złożenia egzaminu z wynikiem pozytywnym;
  5. pozbawienie uprawnień zawodowych z możliwością ponownego ubiegania się o ich nadanie;
  6. pozbawienie uprawnień zawodowych z możliwością ubiegania się o ponowne ich nadanie po upływie 3 lat od dnia ich pozbawienia.

 

Wykonanie kary dyscyplinarnej następuje przez wpis do centralnego rejestru rzeczoznawców majątkowych.

 

Pozbawienie uprawnień zawodowych następuje również w przypadku:
 

  1. utraty zdolności do czynności prawnych;
  2. skazania za przestępstwa przeciwko działalności instytucji państwowych oraz samorządu terytorialnego, za przestępstwo przeciwko wymiarowi sprawiedliwości, za przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów, za przestępstwo przeciwko mieniu, za przestępstwo przeciwko obrotowi gospodarczemu, za przestępstwo przeciwko obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi lub za przestępstwo skarbowe;
  3. sądowego zakazu wykonywania zawodu rzeczoznawcy majątkowego;
  4. sądowego zakazu prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie szacowania nieruchomości.

 

Pozbawienie uprawnień zawodowych na skutek sądowego zakazu wykonywania zawodu następuje na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu. Osoba, której dotyczy orzeczenie sądu, jest obowiązana niezwłocznie poinformować o tym zdarzeniu ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa.

 

Osoba pozbawiona uprawnień zawodowych w trybie sądowego zakazu wykonywania zawodu z dniem uprawomocnienia się orzeczenia sądu traci prawo wykonywania zawodu oraz używania tytułu zawodowego „rzeczoznawca majątkowy”.

 

Kary pieniężne  wobec rzeczoznawców majątkowych

 

Kto bez uprawnień zawodowych w zakresie szacowania nieruchomości dokonuje określenia wartości nieruchomości lub trwale związanych z nieruchomością maszyn lub urządzeń, podlega karze grzywny w wysokości do 50 000 zł.

 

Tej samej karze podlega:

  1. rzeczoznawca majątkowy, wobec którego orzeczono karę dyscyplinarną (zawieszenie uprawnień zawodowych na okres od 3 miesięcy do 1 roku albo zawieszenie uprawnień zawodowych do czasu ponownego złożenia egzaminu z wynikiem pozytywnym) jeżeli w okresie odbywania tej kary wykonuje czynności rzeczoznawcy majątkowego;
  2. podmiot prowadzący działalność w zakresie szacowania nieruchomości, który powierza wykonywanie czynności rzeczoznawcy majątkowego osobie nieposiadającej uprawnień zawodowych w zakresie szacowania nieruchomości lub rzeczoznawcy majątkowemu wobec którego orzeczono karę dyscyplinarną.
  3. kto dokonuje określenia wartości nieruchomości bez spełnienia warunku o formie wykonywania zawodu (jednoosobowa działalność gospodarcza lub spółka osobowa lub stosunek pracy albo umowa cywilnoprawna z podmiotem prowadzącym działalność w zakresie szacowania nieruchomości),

 


  • ustawa o gospodarce nieruchomościami - art. 174 – 178, 191, 193, 198
  • rozporządzenie w sprawie nadawania uprawnień zawodowych w zakresie szacowania nieruchomości
  • rozporządzenie w sprawie postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawców majątkowych, pośredników w obrocie nieruchomościami oraz zarządców nieruchomości

 

Normy i przepisy budowlane