Leksykon

Polistyren ekstrudowany (XPS)

Polistyren ekstrudowany (ang. eXtrudedPolyStyrenefoam - ekstrudowana pianka polistyrenowa, skrót XPS) jest materiałem o jednorodnej strukturze z gładką powierzchnią. Wytwarza się go poprzez spienianie i ekstrudowanie polistyrenu lub jednego z jego kopolimerów. Występuje w postaci płyt pokrytych tzw. naskórkiem (tj. wierzchnią warstwą o innych właściwościach niż rdzeń) lub bez naskórka. Produkuje się je w postaci płyt, ze specjalną obróbką krawędzi umożliwiającą łączenie krawędzi na pióro i wpust lub zakład, z okładzinami, powłokami lub bez nich.  W celu odróżnienia tych wyrobów (od styropianu EPS) producenci często barwią płyty na pastelowe kolory (zielony, niebieski, różowy). 

Historia polistyrenu ekstrudowanego XPS

 

Polistyren ekstrudowany (XPS) został wynaleziony w latach 40-tych XX wieku przez firmę Dow Chemical w Stanach Zjednoczonych. Po raz pierwszy był zastosowany do produkcji tratw dla marynarki wojennej, później przy budowaniu chłodni, a na początku lat 50-tych w budownictwie.

 

Zastosowanie polistyrenu ekstrudowanego XPS

 

Produkty z pianki polistyrenowej XPS są wykorzystywane w warunkach silnego i długotrwałego zawilgocenia. Jako izolacja obwodowa ścian i podłóg, również na gruncie, fundamentach, dachach odwróconych i zielonych, pod posadzki przemysłowe na gruncie, parkingów o dużym obciążeniu mechanicznym.

 

Kod oznaczenia wyrobów z polistyrenu ekstrudowanego XPS

 

Norma PN-EN 13164+A1:2015-03 Wyroby do izolacji cieplnej w budownictwie - Wyroby z polistyrenu ekstrudowanego (XPS) produkowane fabrycznie - Specyfikacja, określa zasady klasyfikacji, właściwości i metody badań oraz sposób znakowania wyrobów z polistyrenu ekstrudowanego.
 

Kod oznaczenia wyrobu powinien być podany przez producenta i powinien zawierać następujące informacje (z wyjątkiem sytuacji, gdy nie ma wymagań dla danej właściwości):
XPS - skrót oznaczenia polistyrenu ekstrudowanego,
EN 13164 - numer normy,
Ti- tolerancja grubości, [mm],
DS (70,-) - stabilność wymiarowa w określonej temperaturze,
DS (23,90) lub DS (70,90) - stabilność wymiarowa w określonej temperaturze i wilgotności,
DLT(i)5 - odkształcenie przy określonym obciążeniu ściskającym i temperaturze,
CS (10\Y) - naprężenie ściskające lub wytrzymałość na ściskanie, [kPa],
TRi - wytrzymałość na rozciąganie prostopadłe do powierzchni czołowych, [kPa],
CC(i1/i2/y) σc - pełzanie przy ściskaniu,
WL(T)i - długotrwała nasiąkliwość wodą przy całkowitym zanurzeniu,
WD(V)i- długotrwała absorpcja wody przez dyfuzję,
MUiorZi - przenikanie dyfuzyjne pary wodnej,
FTCDi- odporność na rozmrażanie i zamrażanie po długotrwałej nasiąkliwości wodą przez dyfuzję,
FTCIi - odporność na rozmrażanie i zamrażanie po długotrwałej nasiąkliwości wodą przy całkowitym zanurzeniu,
SSi - wytrzymałość na ścinanie.
i – należy wskazać odpowiednia klasę, poziom lub deklarowaną wartość poziomu,
σc - stosuje się do wskazania naprężenia ściskającego,
y – oznaczenie liczby lat.

 

Właściwości cieplne polistyrenu ekstrudowanego XPS

 

Wartości współczynnika przewodzenia ciepła wyrobów z polistyrenu ekstrudowanego XPS kształtują się na poziomie λD od 0,030 do 0,036 [W/m∙K].

 

Odporność na działanie ognia XPS

 

Płyty XPS stosowane w budownictwie powinny mieć klasę reakcji na ogień co najmniej E. Wyroby produkowane bez środków opóźniających palność mają klasę reakcji na ogień F, a z ich dodatkiem klasę E.

 

Izolacyjność akustyczna polistyrenu ekstrudowanego XPS

 

W przypadku płyt XPS producenci nie muszą deklarować współczynnika pochłaniania dźwięku αw, płyt XPS nie stosuje pod podłogi pływające. 

 

Właściwości mechaniczne XPS

 

Płyty XPS charakteryzują się większą wytrzymałością oraz niższą nasiąkliwością niż płyty wykonane z granulek. Poziom naprężenia ściskającego przy 10% odkształceniu względnym wynosi CS(10) 300od CS(10) 700 kPa. Natomiast wytrzymałość na rozciąganie prostopadłe do powierzchni czołowych TR kształtuje się na poziomie od 100 do 200 kPa.

 

Trwałość XPS

 

XPS jest nieodporny na rozpuszczalniki naturalne (organiczne), oraz na ultrafiolet z promieniowania słonecznego UV. Działanie wysokich temperatur, powyżej 75ᵒC,może powodować jego odkształcenia.

 


 

Normy i przepisy budowlane