Leksykon

Organy nadzoru budowlanego

Organy nadzoru budowlanego wykonują funkcje inspekcyjno-kontrolne oraz zadania związane z użytkowaniem obiektów budowlanych. Organem pierwszej instancji jest powiatowy inspektor nadzoru budowlanego; jest on organem właściwym w sprawach z zakresu nadzoru budowlanego, które nie zostały w przepisach wyraźnie zastrzeżone do kompetencji innych organów.  Organem wyższego stopnia w stosunku do powiatowego inspektora nadzoru budowlanego jest wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego.

Do obowiązków powiatowego inspektora nadzoru budowlanego realizującego zapisy ustawy prawo budowlane (jako organu pierwszej instancji) należy:

  • przeniesienie decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych na rzecz innego podmiotu;
  • przyjmowanie zawiadomień od inwestora o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót budowlanych, na które jest wymagane pozwolenie na budowę oraz oświadczenia kierownika budowy (robót) stwierdzające sporządzenie planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz przyjęcie obowiązku kierowania budową (robotami budowlanymi) oraz oświadczenie inspektora nadzoru inwestorskiego stwierdzające przyjęcie obowiązku pełnienia nadzoru inwestorskiego nad danymi robotami budowlanymi;
  • przyjmowanie od  inwestora zawiadomień o zmianie: kierownika budowy lub kierownika robót, inspektora nadzoru inwestorskiego, projektanta sprawującego nadzór autorski;
  • wydanie nakazu rozbiórki obiektu wznoszonego bez wymaganego zgłoszenia lub pozwolenia na budowę (ewentualna procedura legalizacyjna obiektu);
  • badanie, przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym; a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń; wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane;
  • wstrzymanie wykonywania robót budowlanych wykonywanych bez pozwolenia na budowę lub niezgodnie z pozwoleniem lub przepisami;
  • nakazanie wykonania przez inwestora określonych czynności związanych z niewłaściwym wykonywaniem robót budowlanych (postępowanie naprawcze);
  • przyjmowanie od inwestora zawiadomień o zakończeniu budowy (ewentualne wydawanie sprzeciwu w drodze decyzji);
  • wydawanie na wniosek inwestora decyzji o pozwoleniu na użytkowanie;
  • przeprowadzanie obowiązkowych kontroli budowy;
  • wymierzanie kar w przypadku istotnych odstępstw od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę;
  • przyjmowanie zawiadomień o przeprowadzonej kontroli okresowej stanu technicznego budynków o powierzchni zabudowy przekraczającej 2000 m2 oraz innych obiektów budowlanych o powierzchni dachu przekraczającej 1000 m2;
  • nakaz przeprowadzenia kontroli obiektu budowlanego lub jego części w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska;
  • żądanie przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska;
  • kontrola utrzymania obiektów budowlanych we właściwym stanie technicznym;
  • nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w obiekcie budowlanym oraz zakaz użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości;
  • nakaz rozbiórki obiektu nieużytkowanego lub niewykończonego nie nadającego się do odbudowy, remontu lub wykończenia oraz uporządkowania terenu;
  • nakaz opróżnienia bądź wyłączenia w określonym terminie całości lub części budynku przeznaczonego na pobyt ludzi z użytkowania, bezpośrednio grożącego zawaleniem;
  • zastosowanie niezbędnych środków zabezpieczających w razie konieczności niezwłocznego podjęcia działań mających na celu usunięcie niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia na koszt właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego;
  • nakaz usunięcia istniejącego zagrożenia w obiekcie budowlanym;
  • prowadzenie postępowania administracyjnego (nałożenie obowiązków i opłat legalizacyjnych) w razie samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego (bez wymaganego zgłoszenia);
  • przyjmowanie zawiadomień o katastrofie budowlanej;
  • prowadzenie postępowań wyjaśniających przyczyny katastrof budowlanych;
  • zlecanie na koszt inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego sporządzenia ekspertyzy, jeżeli jest to niezbędne do wydania decyzji lub do ustalenia przyczyn katastrofy;
  • prowadzenie postępowań w sprawie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie

 

 

Powiatowy inspektor nadzoru budowlanego realizując swoje obowiązki ma prawo:

  • wstępu do obiektu budowlanego,
  • wstępu na teren budowy, teren zakładu pracy oraz teren, na którym jest prowadzone działalność gospodarcza polegająca na obrocie wyrobami budowlanymi;
  • żądania od uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, a także dostawcy wyrobów budowlanych, informacji lub udostępnienia dokumentów:
    • związanych z prowadzeniem robót, przekazywaniem obiektu budowlanego do użytkowania, utrzymaniem i użytkowaniem obiektu budowlanego,
    • świadczących o dopuszczeniu wyrobu budowlanego do obrotu albo jednostkowego zastosowania w obiekcie budowlanym;
  • w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, nakładania (w drodze postanowienia) obowiązku dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz, a w przypadku ich niedostarczenia w wyznaczonym terminie lub dostarczenia ocen lub ekspertyz niedostatecznie wyjaśniających sprawę - zlecenia wykonania tych ocen lub ekspertyz lub dodatkowych ocen lub ekspertyz na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia.

 

 

Do właściwości wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego jako organu drugiej instancji należy rozpatrywanie :

  • odwołań i zażaleń dotyczących decyzji i postanowień powiatowych inspektorów nadzoru budowlanego,
  • zażaleń na bezczynność organu nadzoru budowlanego pierwszej instancji,
  • wniosków o stwierdzenie nieważności decyzji wydanych przez organy nadzoru budowlanego pierwszej instancji,
  • skarg na działalność organów nadzoru budowlanego pierwszej instancji

 

Wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego, w sprawach dla których jest organem pierwszej instancji, wykonuje zadania i kompetencje określone dla powiatowego inspektora nadzoru budowlanego.

 

Do obowiązków wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego  (wynikających z ustawy o wyrobach budowlanych), należy:

  • prowadzenie kontroli planowych i doraźnych;
  • prowadzenie postępowań administracyjnych w I instancji;
  • udział w kontrolach prowadzonych przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego – na jego wezwanie;
  • zlecanie badań pobranych w toku kontroli próbek wyrobów budowlanych;
  • przekazywanie Głównemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego informacji o przeprowadzonych kontrolach wyrobów budowlanych wprowadzonych do obrotu oraz wydanych postanowieniach i decyzjach, a także o wydanych opiniach o wyrobach budowlanych;
  • wydawanie dla organów celnych opinii o wyrobach budowlanych.

 


  • ustawa prawo budowlane – art. 40.2,  41.4,  44,  48,  49,  49a,  49b,  50,  50a,  51,  54,  55,  57,  59,  59a,  59c,  59d,  59f,  59g,  62.1,  65,  66, 67,  68,  69,  70,  71a,  74,  75,  76,  78,  97
  • ustawa o wyrobach budowlanych – art. 13

 

Normy i przepisy budowlane