Leksykon

Organy nadzoru budowlanego

Organy nadzoru budowlanego wykonują funkcje inspekcyjno-kontrolne oraz zadania związane z użytkowaniem obiektów budowlanych. Organem pierwszej instancji jest powiatowy inspektor nadzoru budowlanego; jest on organem właściwym w sprawach z zakresu nadzoru budowlanego, które nie zostały w przepisach wyraźnie zastrzeżone do kompetencji innych organów.  Organem wyższego stopnia w stosunku do powiatowego inspektora nadzoru budowlanego jest wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego.

Obowiązki powiatowego inspektora nadzoru budowlanego

 

Do obowiązków powiatowego inspektora nadzoru budowlanego realizującego zapisy ustawy prawo budowlane (jako organu pierwszej instancji) należy:

  • przeniesienie decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych na rzecz innego podmiotu;
  • przyjmowanie zawiadomień od inwestora o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót budowlanych, na które jest wymagane pozwolenie na budowę oraz oświadczenia kierownika budowy (robót) stwierdzające sporządzenie planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz przyjęcie obowiązku kierowania budową (robotami budowlanymi) oraz oświadczenie inspektora nadzoru inwestorskiego stwierdzające przyjęcie obowiązku pełnienia nadzoru inwestorskiego nad danymi robotami budowlanymi;
  • przyjmowanie od inwestora zawiadomień o zmianie: kierownika budowy lub kierownika robót, inspektora nadzoru inwestorskiego, projektanta sprawującego nadzór autorski;
  • wydanie nakazu rozbiórki obiektu wznoszonego bez wymaganego zgłoszenia lub pozwolenia na budowę (ewentualna procedura legalizacyjna obiektu);
  • badanie, przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym; a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń; wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane;
  • wstrzymanie wykonywania robót budowlanych wykonywanych bez pozwolenia na budowę lub niezgodnie z pozwoleniem lub przepisami;
  • nakazanie wykonania przez inwestora określonych czynności związanych z niewłaściwym wykonywaniem robót budowlanych (postępowanie naprawcze);
  • przyjmowanie od inwestora zawiadomień o zakończeniu budowy (ewentualne wydawanie sprzeciwu w drodze decyzji);
  • wydawanie na wniosek inwestora decyzji o pozwoleniu na użytkowanie;
  • przeprowadzanie obowiązkowych kontroli budowy;
  • wymierzanie kar w przypadku istotnych odstępstw od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę;
  • przyjmowanie zawiadomień o przeprowadzonej kontroli okresowej stanu technicznego budynków o powierzchni zabudowy przekraczającej 2000 m2 oraz innych obiektów budowlanych o powierzchni dachu przekraczającej 1000 m2;
  • nakaz przeprowadzenia kontroli obiektu budowlanego lub jego części w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska;
  • żądanie przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska;
  • kontrola utrzymania obiektów budowlanych we właściwym stanie technicznym;
  • nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w obiekcie budowlanym oraz zakaz użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości;
  • nakaz rozbiórki obiektu nieużytkowanego lub niewykończonego nie nadającego się do odbudowy, remontu lub wykończenia oraz uporządkowania terenu;
  • nakaz opróżnienia bądź wyłączenia w określonym terminie całości lub części budynku przeznaczonego na pobyt ludzi z użytkowania, bezpośrednio grożącego zawaleniem;
  • zastosowanie niezbędnych środków zabezpieczających w razie konieczności niezwłocznego podjęcia działań mających na celu usunięcie niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia na koszt właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego;
  • nakaz usunięcia istniejącego zagrożenia w obiekcie budowlanym;
  • prowadzenie postępowania administracyjnego (nałożenie obowiązków i opłat legalizacyjnych) w razie samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego (bez wymaganego zgłoszenia);
  • przyjmowanie zawiadomień o katastrofie budowlanej;
  • prowadzenie postępowań wyjaśniających przyczyny katastrof budowlanych;
  • zlecanie na koszt inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego sporządzenia ekspertyzy, jeżeli jest to niezbędne do wydania decyzji lub do ustalenia przyczyn katastrofy;
  • prowadzenie postępowań w sprawie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie

 

Uprawnienia powiatowego inspektora nadzoru budowlanego

 

Powiatowy inspektor nadzoru budowlanego realizując swoje obowiązki ma prawo:

  • wstępu do obiektu budowlanego,
  • wstępu na teren budowy, teren zakładu pracy oraz teren, na którym jest prowadzone działalność gospodarcza polegająca na obrocie wyrobami budowlanymi;
  • żądania od uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, a także dostawcy wyrobów budowlanych, informacji lub udostępnienia dokumentów:
    • związanych z prowadzeniem robót, przekazywaniem obiektu budowlanego do użytkowania, utrzymaniem i użytkowaniem obiektu budowlanego,
    • świadczących o dopuszczeniu wyrobu budowlanego do obrotu albo jednostkowego zastosowania w obiekcie budowlanym;
  • w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, nakładania (w drodze postanowienia) obowiązku dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz, a w przypadku ich niedostarczenia w wyznaczonym terminie lub dostarczenia ocen lub ekspertyz niedostatecznie wyjaśniających sprawę - zlecenia wykonania tych ocen lub ekspertyz lub dodatkowych ocen lub ekspertyz na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia.

 

 

Uprawnienia wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego

 

Do właściwości wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego jako organu drugiej instancji należy rozpatrywanie:

  • odwołań i zażaleń dotyczących decyzji i postanowień powiatowych inspektorów nadzoru budowlanego,
  • zażaleń na bezczynność organu nadzoru budowlanego pierwszej instancji,
  • wniosków o stwierdzenie nieważności decyzji wydanych przez organy nadzoru budowlanego pierwszej instancji,
  • skarg na działalność organów nadzoru budowlanego pierwszej instancji

 

Wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego, w sprawach dla których jest organem pierwszej instancji, wykonuje zadania i kompetencje określone dla powiatowego inspektora nadzoru budowlanego.

 

Obowiązki wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego

 

Do obowiązków wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego  (wynikających z ustawy o wyrobach budowlanych), należy:

  • prowadzenie kontroli planowych i doraźnych;
  • prowadzenie postępowań administracyjnych w I instancji;
  • udział w kontrolach prowadzonych przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego – na jego wezwanie;
  • zlecanie badań pobranych w toku kontroli próbek wyrobów budowlanych;
  • przekazywanie Głównemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego informacji o przeprowadzonych kontrolach wyrobów budowlanych wprowadzonych do obrotu oraz wydanych postanowieniach i decyzjach, a także o wydanych opiniach o wyrobach budowlanych;
  • wydawanie dla organów celnych opinii o wyrobach budowlanych.

 


  • ustawa prawo budowlane – art. 40.2,  41.4,  44,  48,  49,  49a,  50,  50a,  51,  54,  55,  57,  59,  59a,  59c,  59d,  59f,  59g,  62.1,  65,  66, 67,  68,  69,  70,  71a,  74,  75,  76,  78,  97
  • ustawa o wyrobach budowlanych – art. 13

 

Normy i przepisy budowlane