Leksykon

Hałas ustalony i nieustalony

Pojęcia hałas ustalony i hałas nieustalony zostały zdefiniowane w normie PN-B-02151-2:1987 Akustyka budowlana - Ochrona przed hałasem pomieszczeń w budynkach - Dopuszczalne wartości poziomu dźwięku w pomieszczeniach.

Hałas ustalony jest to hałas, którego poziom dźwięku A, w określonym (badanym) miejscu, zmienia się w czasie nie więcej niż o 5 dB.

 

Hałas nieustalony jest to hałas, którego poziom dźwięku A, w określonym (badanym) miejscu, zmienia się w czasie więcej niż o 5 dB.

 

Pomiar hałasu ustalonego i nieustalonego

Jeżeli podczas obserwacji hałas występuje z przerwami, to należy przyjąć, że jest to hałas nieustalony.

Przykładowo hałas nieustalony może być wywoływany przez urządzenia włączające się i używane czasowo, takie jak brama wjazdowa do garażu, wentylator, silnik windy itp.

Pomiar hałasu nieustalonego jest znacznie bardziej kłopotliwy, wymaga dłuższego czasu oceny, a poprzez to wpływa również na zwiększenie kosztów badania.

W zależności od rodzaju hałasu do określenia jego poziomu należy stosować średni poziom dźwięku A w przypadku hałasu ustalonego lub równoważny poziom dźwięku A w przypadku hałasu nieustalonego. W PN-B-02151-2:1987 oraz w PN-B-02156:1987 Akustyka budowlana - Metody pomiaru poziomu dźwięku A w budynkach podano wzory, za pomocą których należy obliczać te poziomy dźwięku A oraz warunki i zasady których należy przestrzegać podczas pomiarów.

 

Jeżeli hałas jest hałasem ustalonym to można wykonać pomiar dziesięciominutowy i uznać, że jest to pomiar ekwiwalentny. Jeżeli hałas jest nieustalony to czas oceny (pomiaru) jest określony w normie. Na przykład w budynkach mieszkalnych i zamieszkania zbiorowego należy przyjmować czas oceny w dzień nieprzerwanie przez najniekorzystniejsze 8 godzin od 6:00 do 22:00, a w nocy przez 30 minut.

W PN-B-02151-2:1987 podano dopuszczalne poziomy dźwięku A (średni, równoważny, maksymalny) w pomieszczeniach przeznaczonych do przebywania ludzi oraz w pomieszczeniach technicznych, w zależności od rodzaju hałasu.

 

W rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 1 grudnia 1989r w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy określono, że zarówno hałas ustalony jak i nieustalony na stanowisku pracy charakteryzowany jest przez równoważny poziom dźwięku A oraz podano dopuszczalne równoważne poziomy dźwięku A w zależności od czasu ekspozycji na hałas. Wraz ze zmianami wprowadzonymi w grudniu 1994r. do rozporządzenia znikł zapis odnośnie hałasu ustalonego i nie ustalonego, wszystkie późniejsze wersje rozporządzenia również nie zawierają już odniesień do hałasu ustalonego i nieustalonego.

 

Norma PN-B-02151-2:1987 została zastąpiona normą PN-B-02151-2:2018-01 zasadniczo zmieniającą nie tylko wymagania dotyczące dopuszczalnych poziomów hałasu, ale również zasady wykonywania pomiarów, wprowadzono nowe wskaźniki hałasu i poziomy dźwięków.

Konsekwencją tych zmian jest również brak rozróżnienia na hałas ustalony i nieustalony, ponieważ w każdej sytuacji należy określić równoważny poziom dźwięku A. Dopuszczalne poziomy maksymalne określone są tylko dla pomieszczeń przeznaczonych do snu i odpoczynku.

 

W obowiązującym rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (WT) przywołane są nadal wycofane normy PN-B-02151-2:1987 i PN-B-02156:1987. Do czasu dokonania zmian w tym rozporządzeniu należy stosować się do postanowień tych nieaktualnych norm i dopuszczalne poziomy hałasu zależą od tego czy osoba dokonująca pomiaru zdefiniowała występujący w danym miejscu hałas jako ustalony czy też jako nieustalony.


 

Normy i przepisy budowlane