Głębokość posadowienia fundamentu

Głębokość posadowienia fundamentu bezpośredniego mierzona jest od powierzchni terenu, lub w przypadku fundamentów wewnątrz budynku, od powierzchni posadzki do spodu fundamentu lub betonu podkładowego - jeżeli jest on wykonywany. Głębokość na jakiej należy posadowić fundament, zależy od wielu czynników związanych z warunkami gruntowymi, konstrukcją obiektu oraz zabudową przyległego terenu.

Od czego zależy głębokość posadowienia budynku?
 

Przy projektowaniu głębokości posadowienia fundamentów należy brać pod uwagę miedzy innymi:

  • położenie warstw nośnych gruntu;
  • głębokość przemarzania gruntu;
  • poziom i zanieczyszczenie wód gruntowych;
  • poziom posadowienia sąsiednich obiektów;
  • zagospodarowanie części podziemnej budynku (budynek niepodpiwniczony, podpiwniczony, z kondygnacjami podziemnymi);
  • inne

 

 

Według aktualnej normy EN 1997-1 do ustalenia głębokości posadowienia (zagłębienie)  fundamentu bezpośredniego (d) należy określić i uwzględnić:

  1. osiągnięcie odpowiednio nośnej warstwy podłoża;
  2. głębokość, powyżej której skurcz i pęcznienie gruntów spoistych (jako skutek zmian pogody oraz wpływu roślinności) mogą być przyczyną ich znaczących przemieszczeń;
  3. głębokość, powyżej której przemarzanie gruntu może być przyczyną uszkodzeń;
  4. poziom zwierciadła wody gruntowej;
  5. możliwości przemieszczeń podłoża, a także zmniejszenie wytrzymałości warstwy nośnej w wyniku filtracji wody, czynników klimatycznych oraz procesów budowlanych;
  6. wpływ wykopów na sąsiednie fundamenty i obiekty;
  7. przewidywane wykopy na sieci podziemne w pobliżu fundamentów;
  8. temperatury jakie może wywoływać projektowany obiekt (zarówno niskie jak i wysokie);
  9. możliwość podmycia;
  10. w przypadku gruntów niestabilnych objętościowo, wpływ zmian wilgotności w wyniku opadów następujących po długich okresach suszy;
  11. obecność w gruncie materiałów rozpuszczalnych (np. wapieni, iłowców, gipsów, soli).
     

 

W wycofanej normie PN-B-03020:1981 podano, że:
 

  • Przy ustalaniu głębokości posadowienia fundamentów (D) należy uwzględniać następujące czynniki (zasady ogólne):
    1. głębokość występowania poszczególnych warstw geotechnicznych;
    2. wody gruntowe i przewidywane zmiany ich stanów;
    3. występowanie gruntów pęczniejących, zapadowych i wysadzinowych;
    4. projektowaną niweletę powierzchni terenu w sąsiedztwie fundamentów (np. poziom posadzek pomieszczeń podziemnych, poziom rozmycia dna rzeki);
    5. głębokość posadowienia sąsiednich budowli;
    6. umowną głębokość przemarzania gruntów.
       
  • Głębokość posadowienia powinna spełniać następujące warunki:
    1. zagłębienie podstawy fundamentu w stosunku do powierzchni przyległego terenu nie powinno być mniejsze niż 0,5 m, a projektowanie zagłębienia mniejszego niż 0,5 m wymaga uzasadnienia;
    2. w gruntach wysadzinowych głębokość posadowienia nie powinna być mniejsza od umownej głębokości przemarzania hz, którą należy przyjmować zgodnie z rys. 1 (mapa z zasięgiem stref przemarzania gruntu), dla danej części kraju; głębokość przemarzania należy mierzyć od poziomu terenu lub posadzki piwnic w nieogrzewanych budynkach; do gruntów wysadzinowych zalicza się wszystkie grunty zawierające więcej niż 10 % cząstek o średnicy zastępczej mniejszej niż 0,02 mm oraz wszystkie grunty organiczne.
    3. przy posadowieniu poniżej poziomu piezometrycznego wód gruntowych składowa pionowa (skierowana do góry) i nie powinna przekraczać 0,5(ρST – ρw)g; wymaganie to obowiązuje również w okresie wykonywania robót fundamentowych,
    4. przy występowaniu w podłożu: gruntów pęczniejących lub warunków sprzyjających wysychaniu, nawilgacaniu lub zamarzaniu gruntów spoistych, należy stosować odpowiednie środki zabezpieczające.

 

Fundamenty bezpośrednie muszą być posadowione na gruncie o odpowiedniej nośności; z tego względu położenie warstw nośnych gruntu decyduje o głębokości posadowienia. Jeżeli warstwy nośne gruntu w obszarze posadowienia budowli występują zbyt głęboko projektuje się inne formy posadowienia (posadowienie pośrednie lub wymiana gruntów na nasyp budowlany).

 

Posadowienie fundamentów poniżej poziomu wód gruntowych wymaga wykonywania dodatkowych prac w czasie budowy (odwodnienie terenu). Maksymalny poziom wód gruntowych i zmienność tego poziomu, zależne od pór roku, określone są z reguły w dokumentacji geotechnicznej.

 

Minimalna głębokość posadowienia fundamentów
 

Minimalna głębokość posadowienia fundamentów narażonych na działanie warunków atmosferycznych (mrozu) zależy od głębokości przemarzania gruntu, a więc od strefy klimatycznej, w której jest realizowany budynek. W Polsce, zgodnie z wycofaną w 2010 roku normą PN-B-03020, określono cztery takie strefy (I – 0.8 m; II – 1.0 m; III – 1.2 m ; IV –1.4 m). W przypadku posadowienia fundamentu w strefie przemarzania gruntu może dojść do uszkodzenia konstrukcji na skutek tzw. wysadzin mrozowych.  Jest to zjawisko unoszenia budynku przez zamarzający grunt, w następnie jego osiadanie wiosną, kiedy grunt zaczyna rozmarzać. Przemieszczenia te są z reguły nierównomierne i mogą prowadzić do istotnych uszkodzeń konstrukcji przykładowo pokazanych na rysunku. Wysadziny występują przede wszystkim w gruntach spoistych (glinach, iłach).

 

 

Minimalna głębokość posadowienia fundamentów budynku narażonych na działanie warunków atmosferycznych

 

 

Głębokość posadowienia fundamentów znajdujących się wewnątrz obiektu, nie narażonych na przemarzanie, można zmniejszyć do 0,5 m, co przyjęto (normy: PN-EN 1997-1, PN-84/B-03020) za wartość minimalną. W przypadku wykonywania fundamentów na podłożu zbudowanym z gruntów niewysadzinowych, do których zalicza się większość piasków, również fundamenty narażone na przemarzanie można posadowić na głębokościach mniejszych od granicy przemarzania gruntu.

 


 

locja.pl 25 marca 2019
Normy i przepisy budowlane:
Logowanie
Normy i przepisy budowlane
Nasi autorzy